ضرورت سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های خودروهای برقی

204962_384

افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی و گسترش آلودگی‌های زیست‌محیطی به‌ویژه آلودگی‌ هوا در کنار تحمیل هزینه‌های سنگین اقتصادی به واسطه بهره‌وری پایین انرژی، از چالش‌های توسعه خودروهای بنزینی در چند دهه اخیر بوده است. این امر، خودروسازان بزرگ جهان را به فکر تولید خودروهای برقی انداخته است که ضمن سازگاری بیشتر با محیط زیست و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، نقش بسزایی در افزایش بهره‌وری انرژی و صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های فسیلی ایفا خواهند کرد.
با این وجود، فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای ورود این خودروها به‌ویژه در شبکه‌های توزیع برق، از مهم‌ترین موضوعاتی است که می‌بایست از هم‌اینک برای آن برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کرد. به منظور بررسی جایگاه خودروهای برقی در آینده صنعت حمل‌و‌نقل و نیز فرصت‌ها و چالش‌های کشور برای ورود به این عرصه با دکتر گئورگ قره‌پتیان، استاد مهندسی برق دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مشاور بین‌الملل رییس پژوهشگاه نیرو به گفت‌وگو نشستیم که متن آن را در ادامه می‌خوانید.

در حال حاضر رویکرد کشورهای توسعه‌یافته نسبت به تولید خودروهای برقی چگونه است و چه هدفگذاری برای تولید این خودروها صورت گرفته است؟
کشورهای مهم خودروساز جهان مثل آلمان، قوانینی در مجالس خود به تصویب رسانده‌اند که تا سال ۲۰۳۰ دیگر خودروهای احتراق داخلی تولید نکنند و این امر به منزله آن است که خودروهای برقی را جایگزین خواهند کرد. بر این اساس می‌توان گفت که آینده حمل‌و‌نقل جهان به سمت حمل‌و‌نقل برقی در حرکت است، چه خودروهای برقی در داخل شهرها و چه حمل‌و‌نقل بین شهری.
در نتیجه من فکر می‌کنم ما باید از حالا تلاش زیادی را شروع کنیم و برای ورود خودروهای برقی آماده شویم چراکه در آینده نه چندان دور، خودروهای برقی به شبکه‌های توزیع برق وارد می‌شوند و شبکه‌های توزیع باید بستر و زیرساخت لازم برای جذب این مصرف‌کنندگان و در برخی موارد، تولیدکنندگان انرژی را فراهم کنند.
دقت داشته باشید که خودروهای برقی تنها مصرف‌کننده انرژی نیستند و در بعضی مواقع ما می‌توانیم از امکانات PHEVها که در خودشان باتری‌ها را دارند، در حالت توقف استفاده کنیم و از کاربری های مختلف آنها بهره بگیریم.
در حقیقت این باتری‌ها به منزله انبار‌هایی هستند که در سطح شبکه پخش شده‌اند و گرچه حجم کمی دارند اما تعدادشان بسیار زیاد است.
آیا این باتری‌ها می‌توانند به شبکه، برق تزریق کنند؟
بله می‌توانند و این تزریق برق به شبکه در اختیار بهره‌برداران شبکه است و بهره‌برداران شبکه می‌توانند از آن برای کاربری‌های مختلف همچون هموارسازی منحنی بار، جابه‌جایی منحنی مصرف، کنترل فرکانس و کنترل ولتاژ شبکه استفاده کنند. به عبارت دیگر، در آینده کاربردهای زیادی را از خودروهای برقی خواهیم دید و تنها بحث جایگزینی این خودروها با خودروهای بنزینی برای کاهش آلودگی هوا و دیگر آلودگی‌های زیست‌محیطی مطرح نیست.
آیا آماری در اختیار دارید که هم‌اکنون چه تعداد خودروی برقی در جهان در حال فعالیت است؟
از نظر آماری، عددی خاصی در ذهنم نیست اما برنامه‌ریزی کشورهای اروپایی نشان می‌دهد که می‌توانند به‌صورت کاملا متمرکز، اهداف خود را محقق کنند. همان‌طور که پیشتر گفتم در آلمان هدفگذاری شده تا سال ۲۰۳۰ دیگر خودروهای بنزینی تولید نشود. همان‌طور که می‌دانید آلمان یکی از بزرگ‌ترین سازندگان خودرو در جهان است و وقتی این تصمیم در آلمان گرفته می‌شود در تمام دنیا تاثیرگذار خواهد بود.
با جایگزینی خودروهای برقی، سیمای آینده جهان چگونه خواهد بود و ورود این خودروها چه تاثیری بر زندگی بشر خواهد گذاشت؟
خودروهای برقی در آینده جزیی از شبکه هوشمند خواهند بود و زندگی انسان را به سطحی از رفاه و کاربری منطقی و درست از انرژی خواهند رساند. شبکه‌های هوشمند هم از جمله زیرساخت‌های لازم برای ایجاد شهرهای هوشمند هستند.
بنابراین می‌توان گفت که خودروی هوشمند، شبکه هوشمند و شهر هوشمند بخشی از آینده ما خواهند بود. این شبکه‌ها باعث می‌شوند که بهره‌وری انرژی به نحو احسن اتفاق بیفتد.
وضعیت کشور ما در این زمینه چگونه است و چه زمان زیرساخت‌های کشور اجازه استفاده از خودروهای برقی را می‌دهد؟
طبیعتا زیرساخت‌های لازم برای ما باید از شبکه‌های توزیع برق شروع شود، از ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی گرفته تا تقویت زیرساخت‌های شبکه‌های توزیع برای اینکه بتوانند توانایی تبادل توان را داشته باشند. به نظر می‌رسد مسائل اصلی در حال حاضر مشکلات مالی باشد و چنانچه تامین مالی صورت بگیرد، می‌توانیم مقدمات کار را شروع کنیم.
مورد دوم، نیاز به یک سری مقررات و قوانین برای تسهیل ورود خودروهای برقی است که البته تاکید می‌کنم باید از نوع PHEVها باشند تا بتوانند تبادل انرژی را انجام دهند.
آیا در حال حاضر از توان فنی لازم برای ورود این خودروها برخوردار هستیم؟
ما شاهد هستیم که دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی مختلف از جمله پژوهشگاه نیرو، در این زمینه فعالیت‌های زیادی انجام داده‌اند و به نظر می‌رسد از نظر فنی، مقدمات لازم را در اختیار داریم.
یکی از موارد جالبی که می‌توانیم همین الان شروع کنیم، مسائل مربوط به موتورسیکلت‌های برقی است. همان‌طور که می‌دانید در مقابل حدود دو میلیون خودرویی که در تهران تردد می‌کنند، چیزی در حدود هشت میلیون موتورسیکلت داریم که بنزین می‌سوزانند و برآوردهایی که صورت گرفته نشان می‌دهد آلودگی ناشی از سوخت بنزین به وسیله این موتورسیکلت‌ها معادل آلودگی ناشی از ۳۰ میلیون خودروی بنزینی است. به عبارت دیگر، این موتورسیکلت‌ها ۱۵ برابر خودروهای موجود، هوا را آلوده می‌کنند که رقم واقعا قابل توجهی است.
ما اگر بتوانیم در وهله اول در برخی از محدوده‌ها مثل محدوده طرح ترافیک، زیرساخت‌های استفاده از موتورسیکلت‌های برقی را ایجاد کنیم، از نظر کاهش آلودگی هوا بسیار موثر خواهد بود. ضمن اینکه از نظر فنی هم امکانات آن
فراهم است.
آیا برآورد شده که در صورت برقی شدن خودروها و موتورسیکلت‌ها در چند سال آینده، میزان مصرف برق چند درصد افزایش می‌یابد و شبکه‌های توزیع باید چه میزان خود را ارتقا دهند؟
این دقیقا همان مساله فنی است که در ارتباط با زیرساخت‌ها عرض کردم. حجم مصرف برق در کشور هرچقدر باشد، این حجم به شبکه‌های توزیع منتقل می‌شود بنابراین باید متناسب با آن، شبکه‌های توزیع تقویت شوند.
البته از نظر تولید برق در نیروگاه‌ها هم با کمبود مواجه هستیم!
بله کاملا درست است اما دقت کنید که ما باید موضوع انرژی را به‌صورت کلان ببینیم. تولید برق در نیروگاه‌ها به واسطه مصرف سوخت است.
ما از یک طرف باعث می‌شویم که مصرف سوخت در کشور کاهش پیدا کند در نتیجه یک حالت بده بستان ایجاد می‌شود. متاسفانه تفکیکی که بین وزارت نیرو و وزارت نفت وجود دارد، باعث می‌شود که ما نتوانیم انرژی را از دیدگاه کلان ببینیم. ما باید نگاه کنیم که بخش زیادی از سوختی که مصرف می‌شود، در اختیار خودروها و موتورسیکلت‌های بنزینی قرار می‌گیرد.
حال چنانچه زیرساخت‌های لازم برای ورود خودروها و موتورسیکلت‌های برقی به کشور فراهم شود، مصرف سوخت کاهش خواهد یافت و در مقابل، برق در اختیار خودروها و موتورسیکلت‌های برقی قرار خواهد گرفت.
اینجا مساله بهره‌وری انرژی مطرح می‌شود که عمل تبدیل سوخت به برق با چه بهره‌وری صورت می‌گیرد و از سوی دیگر، بهره‌وری سوخت در خودروها چگونه است؟ بنابراین یک بحث فنی است و بستگی به این دارد که شما از چه دیدگاهی به مساله می‌نگرید؛ صرفا از دید وزارت نیرو، از دید وزارت نفت یا از دید ملی؟
هم اینک چه تبادلات علمی بین پژوهشگاه نیرو و کشورهای پیشرفته در زمینه خودروهای برقی در حال انجام است؟
ما از گذشته همکاری‌هایی را با کشور کره جنوبی آغاز کردیم که این همکاری‌ها ادامه دارد و امیدواریم بتوانیم سطح این همکاری‌ها را جلو ببریم.
مساله اصلی این است که بتوانیم در مواردی این طرح را به‌صورت طرح پایلوت اجرا کنیم. این امر در مورد شبکه‌های هوشمند هم صادق است یعنی بهترین روش اجرای شبکه هوشمند خودروهای برقی این است که از روش پایلوت شروع شوند.
آیا در این همکاری‌ها، بحث انتقال تکنولوژی هم صورت می‌گیرد؟
خیر. در بحث بین‌الملل، مسائل مقدماتی در حال انجام است اما در بحث‌های فنی که مربوط به خودمان است، پیشرفت داشته‌ایم.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *