رویه کم ‏توجهی به فرهنگ در تسهیم بودجه‏

139306231628229163635254

تقدیم لایحه بودجه سال ۹۷ از طرف دولت به مجلس آغازگر مباحث زیادی در رابطه با چگونگی تخصیص بودجه به نهادهای مختلف بوده است. پرسش از اینکه بودجه در نظر گرفته شده برای بخش فرهنگ و هنر چطور تقسیم‏بندی شده است و هر کدام از ارگان‏هایی که متولی امر فرهنگ و هنر هستند چه سهمی و چرا قرار است داشته باشند، مطالبه تازه‏ای در میان افکار عمومی است که اول از همه نشان از پیگیری عملی شدن وعده‏های دولت تدبیر و امید و بعد حساسیت مردم نسبت به بخش فرهنگ و هنر دارد.
دکتر حسن روحانی هم‌زمان با ارائه لایحه بودجه ۹۷ به مجلس از هدف دولت‌اش برای رشد اقتصادی بالای پنج درصد خبر داد. او «اشتغال‌» را نخستین ویژگی بودجه ۹۷ دانست. براساس لایحه بودجه ۹۷، دولت قرار است در سال آتی حدود ۸۰۰ هزار شغل ایجاد کند.  با این حساب هر پرسشی در رابطه با میزان بودجه‏ریزی در بخش‏های مختلف، از جمله فرهنگ و هنر می‏تواند در راستای امکان‌سنجی تحقق همین اهداف باشد.

بودجه بخش فرهنگ و هنر در سال ۹۷ چقدر است؟
بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
به گزارش خبرآنلاین، در لایحه بودجه سال ۹۷، برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مجموع ۱۳۱۲ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که از این مبلغ ۱۱۸۵ میلیارد تومان در بخش هزینه‌های جاری و ۱۲۶ میلیارد تومان مربوط به بخش تملک دارایی‌هایی سرمایه‌ای است.
میزان کل بودجه وزارت ارشاد در سال آینده، نسبت به سال ۹۶ با افزایش روبه‌رو است. مجموع بودجه پیشنهادی دولت برای وزارت ارشاد برای سال ۹۶، ۱۱۸۰ میلیارد تومان بود.
به تبعیت از افزایش بودجه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بودجه‌ نهادهای زیرمجموعه این وزارتخانه نیز با افزایش روبه‌رو شده است.

بودجه نهادهای فرهنگی و مذهبی
به گزارش ایسنا، برآورد بودجه‌ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به‌صورت کلی بیش از ۲۸۵ میلیارد تومان بوده است.
برآورد بودجه‌ سازمان تبلیغات اسلامی مجموعا ۳۷۷ میلیارد و ۵۵۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است.
برآورد بودجه‌ سازمان اوقاف و امور خیریه ۱۳۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان پیش‏بینی شده است.
برآورد بودجه‌ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم که مستقل محاسبه شده، ۱۱۱ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان پیش‌بینی شده است. برآورد بودجه‌ مرکز خدمات حوزه علمیه از لایحه بودجه پیشنهادی سال ۹۶ نیز ۷۰۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.
برآورد بودجه‌ شورای عالی حوزه‌های علمیه مجموعا ۳۶۷ میلیارد تومان و شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران ۲۲۹ میلیارد تومان تعیین شده است. برآورد بودجه‌ جامعه‌المصطفی برای سال آینده ۲۶۷ میلیارد و ۶۷۳ میلیون تومان پیشنهاد شده است. برآورد بودجه‌ دولت برای بنیاد بین‌المللی و فرهنگی امام‌رضا(ع)
۸ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و بودجه کانون فرهنگی و هنری مساجد ۵۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان درنظر گرفته شده است.

سهم بودجه فرهنگی در اشتغال و رشد
نحوه ارزیابی میزان تخصیص بودجه به نهادهای مختلف فرهنگی توسط دولت که نهایتا به تصویب مجلس خواهد رسید و پاسخگویی نهادهای مربوطه در رابطه با چگونگی صرف بودجه دو موضوع مهمی است که در مساله تخصیص بودجه اهمیت دارد. در واقع نحوه ارزیابی میزان بودجه مورد نیاز نهادهای فرهنگی رابطه مستقیمی با انتظارات دولت از موجودیت و عملکرد نهادهای فرهنگی دارد؛ به این معنا که فلان نهاد فرهنگی قرار است چه سهمی در تحقق وعده‏های دولت و مشخصا ایجاد ۸۰۰ هزار شغل در سال ۹۷ و رشد بالای ۵ درصد ایفا کند؟ و اگر تصور می‏شود که ماهیت برخی نهادهای فرهنگی و هنری و به‌خصوص نهادهای مذهبی صرفا ارزشی است و انتظار آورده اقتصادی و اشتغال‏زایی از آنها نمی‏رود، بودجه مورد نیاز نهادهایی که اهدافی غیراقتصادی دارند چه تفاوتی باید با آن دسته از نهادهای فرهنگی که قابلیت اقتصادی و اشتغالزایی دارند داشته باشد؟ و اما بحث دوم پاسخگویی در رابطه با نحوه مصرف بودجه است. در لایحه بودجه ۹۷ آمده است یکی از مهم‌ترین اقدامات، بودجه‌ریزی و تخصیص بودجه براساس عملکرد دستگاه‌های اجرایی است، بنابراین این انتظار از دولت وجود دارد که مفهوم بودجه‏ریزی عملیاتی را در سال ۹۷ محقق کند.
در تعریف بودجه عملياتي آمده: بودجه عملیاتی عبارت است از يك برنامه سالانه به همراه يك بودجه سالانه كه رابطه ميان ميزان وجوه تخصيص يافته به هر برنامه با نتايج به‌دست آمده از اجراي آن برنامه را نشان مي‌دهد. اين بدان معني است كه با هر ميزان مخارج انجام شده در هر برنامه، بايد مجموعه معيني از اهداف تامين شود. تا به حال سیستم بودجه‌ریزی در بخش فرهنگ به این صورت بوده که وزارت ارشاد سهمی حدود ۲۰ درصد از کل بودجه این بخش داشته، درحالی‏که تنها نهاد پاسخگو در رابطه با تحقق اهداف فرهنگی دولت بوده است. نباید فراموش کنیم که سهم بندی عادلانه بودجه به نهادهای فرهنگی مختلف یک بحث است و پاسخگویی آنها بحث دیگر. نیز نباید فراموش کنیم که فارغ از بحث بر سر تخصیص بودجه به نهادهای فرهنگی مختلف، باید برای همه روشن شود که دولت و قانونگذار چه فهمی از ضرورت‏های واقعی بخش فرهنگ در تعیین بودجه دارند. آیا قرار است بودجه‏های دولتی صرف دخالت در بازار صنایع فرهنگی از سوی نهادهای دولتی شود، یا صرف ایجاد و تقویت زیرساخت‏ها؟ برای مثال آیا قرار است بودجه فرهنگی صرف تولید کتاب و فیلم و بازی‏های رایانه‏ای شود، یا قرار است صرف آموزش و حمایت از تولیدات بخش خصوصی باشد؟ به بیان دیگر آیا درکی که از تعیین میزان بودجه در نهادهای فرهنگی وجود دارد، درکی است که قرار است منجر به اشتغال‏زایی و رشد شود و یا وابستگی بیشتر این نهادها به دولت؟

اهمیت اقتصاد فرهنگ
امروزه صنایع فرهنگی و خلاق سهم بسیاری در رشد اقتصاد جهانی دارند و رانه‌ اقتصاد دیجیتالی هستند. این صنایع دارایی‌های استراتژیک ملی و منطقه‌ای‌اند، میلیون‌ها شغل ایجاد می‌کنند، جذابیت شهری را افزایش می‌دهند و کیفیت زند‌گی در شهرهای توسعه‌یافته و نیز شهرهای در حال ‌توسعه را بهبود می‌بخشند. مهم این‌که درآمد جهانی این بخش ۲۲۵۰میلیارد دلار است که ۳درصد تولید ناخالص داخلی جهانی را شامل می‌شود و مولد ۲۹.۵میلیون شغل‌‌اند و از این منظر از صنایعی هم‌چون خودروسازی در اروپا، ژاپن و ایالات متحده‌ آمریکا با سهم ۲۵میلیونی در اشتغال‌زایی، پیشی گرفته‌اند. هم‌چنین این صنایع در جایگاه رانه‌ اقتصاد دیجیتالی، سهمی ۲۰۰میلیارد دلاری در فروش دیجیتال جهانی دارند.
محدودیت منابع و مواد اولیه‌ صنایع کلاسیک، انگیزه شمار بسیاری از کشورها برای سرمایه‌گذاری در صنایع خلاق و فرهنگی است؛ آن‌چه می‌تواند جایگزینی مطلوب برای اقتصاد تک‌محصولی ما نیز باشد. فارغ از مقرون‌به‌صرفه‏تر‌ و کم‌هزینه‌تر بودن سرمایه‌گذاری در صنایع خلاق، این عرصه توانش اشتغال‌زایی بالایی نیز دارد. علاوه‌ بر این، تولیدات این حوزه مولد آسیب‌ها و مخاطرات زیست‌محیطی نیز نیستند و منافع حاصل از آن‌ها با مطلوبیت‌های مورد انتظار در متن یک اقتصاد سبز نیز تعارض و تزاحم ندارد.

بازار خلاقیت در جهان
بازار روبه‌رشد صنایع خلاق آفریقا و خاورمیانه
ویوا نیجریا
صنایع خلاق در جغرافیای یادشده درآمدی ۵۸میلیارد دلاری دارد که ۳درصد از سهم درآمد جهانی صنایع فرهنگی و خلاق را شامل می‌شود؛ علاوه‌ بر این، این صنایع موید ۲.۴میلیون شغل‌‌اند و ۸درصد از کل مشاغل این صنعت را به خود اختصاص داده‌اند.
موسیقی آفریقایی در توسعه‌ موسیقی عامه‌پسند در آمریکای شمالی و جنوبی و حتی اروپا نقش مهمی ایفا کرده است. امروزه جوامع آفریقایی صاحب غنای فرهنگی در حال فورانی هستند که از بازارهای مالی و تکنولوژی‌های نوین در دسترس به شدت استقبال می‌کنند. تولید و نمایش فیلم رانه‌ رشد بخش اشتغال در حوزه‌ صنایع خلاق و فرهنگی به مدد موفقیت‌های چشم‌گیر حاصل از ظهور نالی‌وود است؛ صنعت نیجریایی فیلم که اکنون به‌طور مستقیم ۳۰۰هزار نیروی کار را در اختیار دارد. با این‌همه، بازار آفریقا ساختاری نحیف دارد و کالاهای فرهنگی عموما به شکلی گسترده در بخش غیررسمی اقتصاد تولید می‌شوند؛ بخشی که گفته می‌شود ۵۴۷ هزار و۵۰۰ نیروی کار در اختیار و ۴.۲میلیارد دلار درآمد دارد.

نمونه‌ای در منا
منا که شامل طیفی از کشورهای خاورمیانه و آفریقای شمالی می‏شود، در جایگاه منطقه‌ای دیده شده است که صنایع خلاقی شتابان در حال رشد دارد؛ رشدی که نرخ آن بیش از ۱۰درصد در سال برآورد شده است. حدود ۳۵هزار نفر در بخش صنایع خلاق کشور کوچک کویت مشغول به کارند؛ فعالیتی که آورده‌ اقتصادی آن بالغ بر صدها میلیون دینار اظهار شده است.
از همین رو، صنایع خلاق در این جغرافیا در حال به رسمیت شناخته شدن به مثابه مهم‌ترین مولد اشتغال، دانش و رونق اقتصادی است و به همین دلیل منا منطقه‌ای در حال ظهور و رشد در زمینه‌ صنایع خلاق ارزیابی می‌شود. با وجود محدودیت ابتکار عمل کمپانی‌های کوچک و متوسط کویت، دستاوردهای پایگاه صنایع خلاق در این کشور چندان که انتظار می‌رود دور از هم‌تایان پردرآمد و اقتصادهای به سرعت در حال رشد نیست و یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های غیرنفتی مهم اقتصاد کویت به‌شمار می‌آید؛ حوزه‌ای که ارزشی معادل ۲۴درصد بخش تولیدات غیرنفتی و ۷۲درصد بخش خدمات کسب‌وکار را شامل می‌شود.
تحقیقات بازار انجام‌شده به اهتمام کنسرسیوم Lattanzio برای صندوق ملی توسعه‌ کویت گویای آن است که اندازه‌ بازار صنایع خلاق این کشور میزانی درخور توجه دارد؛ یعنی حدود ۱.۵برابر صنعت موادغذایی و نوشیدنی، ۵برابر صنعت تولید ماشین‌آلات و ۸برابر صنعت فرآورده‌های پلیمری در این کشور است.
رشد تقاضا در بازارهای داخلی و منطقه‌ای و وجود مزایا و میراث فرهنگی کویت، این کشور را به یک پایگاه کارآفرینی پویا برای خیل تولیدکنندگانی متعهد بدل کرده است. بناست در سال جاری یک قطب صنایع خلاق در کویت به‌منظور حمایت از کسب‌وکارهای نوپا و توسعه و رونق مزایای رقابتی آنها افتتاح و بدل به نقطه‌ای کانونی برای جامعه‌ خلاق این کشور شود؛ دستاوردی که نشان‌گر سهم بسیار دولت در حمایت از پیشرفت و توسعه‌ این صنعت و نمود بین‌المللی آن است.

آسیای اقیانوسی؛ بزرگ‌ترین بازار صنایع خلاق و فرهنگی جهان
در کرانه‌های اقیانوسی آسیا، صنایع خلاق درآمدی بالغ بر ۷۴۳میلیارد دلار داشته است؛ رقمی که ۳۳درصد از درآمد جهانی این صنعت را شامل می‌شود. علاوه‌بر این، این صنعت مولد ۱۲.۷میلیون شغل بوده و ۴۳درصد از کل مشاغل صنایع خلاق را به خود اختصاص داده است. بزرگ‌ترین جامعه‌ مصرف‌کننده‌ صنایع خلاق از آن آسیاپاسیفیک و برای شماری از رهبران این صنعت، جایی هم‌چون خانه است. برای نمونه، Tencent، در جایگاه بازیگری کلیدی در حوزه‌ بازی‌های رایانه‌ای و پیام‌رسان‌های فوری، در سال ۲۰۱۳، ۲۰میلیارد دلار درآمد داشته است. هم‌چنین، روزنامه‌ Yomiuri Shimbun ژاپن، پر‌فروش‌ترین روزنامه‌ جهان، با تیراژ ۱۰میلیون نسخه در روز بوده است.
صنعت کتاب هند نیز در سال ۲۰۱۴، در جایگاه دهمین بازار بزرگ کتاب شناخته شد؛ بازاری که سریع‌ترین نرخ رشد جهانی را در حوزه‌ خود دارد. مصرف‌کنندگان این جغرافیا، خاصه در باب روزنامه و بازی‌های ویدیویی، مشتاقانه پرشمارند و تعداد آن‌ها به‌‌ترتیب ۱۴.۲ و ۰.۷درصد بیش از میانگین جهانی است.

دومین بازار بزرگ، از آن اروپا
بازار صنایع خلاق و فرهنگی اروپا، درآمدی ۷۰۹میلیارد دلاری دارد. این بازار که ۲۳درصد از درآمدهای جهانی این صنعت را به خود اختصاص می‌دهد، مولد ۷.۷میلیون شغل، یعنی صاحب سهمی ۲۶درصدی از کل مشاغل این حوزه است. به‌واقع، اقتصاد فرهنگ اروپا در تاریخ این کشور ریشه دارد؛ منطقه‌ای با تمرکز منحصربه‌فرد مؤسسات فرهنگی و هنری. مراکز هنری و مؤسسات آموزشی فرهنگی، مقوم اقتصاد فرهنگ اروپا هستند. قاره‌ سبز، خاستگاه شمار بسیاری از آکادمی‌ها و آکادمیسین‌هایی است که اهتمام به آموزش مهارت‌های مرتبط با اقتصاد خلاق دارند. بیش از ۵هزارو۵۰۰ دانشگاه مقاطع کارشناسی، ارشد و دکترای این حوزه را پوشش می‌دهند. مدارس یادشده که در شمار بهترین‌های جهان جای دارند، صاحب سهمی بسیار در بازشناسی جهانی صنعت فرهنگ این قاره و افزایش جذابیت تقاضا برای نخبگان خلاق در سراسر جهان‌اند؛ منطقه‌ای که میزبان شماری از شهره‌ترین مدارس جهان در زمینه‌ هنرهای نمایشی، باله، موسیقی، هنرهای زیبا، فیلم، و معماری است. آن‌چه گفته شد از اروپا چهره‌‌ای پیشتاز در روند جهانی صنایع خلاق تصویر می‌کند. برای نمونه، بریتانیا به‌دلیل محتوای هنر معاصرش، رهبر بازار هنر است و کمپانی فرانسوی Publicis، یکی از بازیگران کلیدی صنعت تبلیغات جهان است. هفت موزه از ۱۰موزه‌ بزرگ جهان در این قاره قرار دارند؛ سه موزه در پاریس و دو موزه در لندن. هم‌چنین ۳۰شهر از ۶۹شهر خلاق به روایت یونسکو، اروپایی هستند. چه‌که اقتصاد فرهنگ اروپا متکی بر اکوسیستمی غنی از بازیگرانی بنام و بزرگ به‌خوبی سامان یافته است.

آمریکای شمالی سومین بازار بزرگ خلاق جهانی
بازار صنایع خلاق آمریکای شمالی میدان جولان بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین بازیگران این عرصه است؛ بازاری با درآمد ۶۲۰میلیارد دلار که سهمی ۲۸درصدی از درآمد کل این صنعت در جهان دارد، مولد ۴.۷میلیون شغل، یعنی دارنده‌ ۱۶درصد از کل مشاغل مربوط به صنایع خلاق است.
این قاره‌ پیشرو که در خط مقدم تحولات دیجیتالی نیز قرار گرفته، بیش‌ترین شمار مصرف‌کننده‌ محتوای فرهنگی دیجیتال را نیز به خود اختصاص داده است و با سهمی ۴۷درصدی در بازار محتوای فرهنگی دیجیتال، پیش از آسیا با ۲۵درصد و اروپا با ۲۴درصد، در صدر ایستاده است.

تلویزیون، پادشاه لاتین‌ها و کارائیبی‌ها
منطقه‌ آمریکای لاتین و کارائیب، میراث فرهنگی و طبیعی غنی‌ای دارد. ۱۳۱ سایت ثبت‌شده در سازمان جهانی میراث فرهنگی دارد و بسیاری از نویسندگان این قاره به شهرت و تحسین جهانی دست یافته‌اند. کشش تقاضا در بازار منطقه‌ای هم بسیار بالاست.
این بازار ۱۲۴میلیارد دلار درآمد و سهمی ۶درصدی در درآمدهای جهانی این صنعت دارد. هم‌چنین این صنعت مولد ۱.۹میلیون شغل، یعنی ۷درصد از کل مشاغل ایجاد شده در این بخش است. شرکت‌های چند‌رسانه‌ای هم‌چون Grupo Globo در برزیل، Grupo Televisa در مکزیک و Grupo Clarin در آرژانتین، پخش تلویزیونی، منافع رادیویی و مطبوعاتی و مخاطبان گسترده دارند؛ شرکت‌هایی که در تولید برنامه‌های تلویزیونی متمایز هستند.

بازار صنایع خلاق در ایران
اگرچه صنایع فرهنگی در کشور ما هنوز به طور جدی به عنوان یک منبع مهم برای تامین درآمد پایدار و اشتغال مورد بررسی قرار نگرفته و هنوز مسوولان دولتی به ضرورت توجه و تمرکز روی آن پی نبرده‏اند اما مروری بر گردش مالی چند محصول فرهنگی و در کشور ما با وجود همه کاستی‏های موجود گویای این است که به‌خصوص در سال‏های اخیر صنایع فرهنگی توانسته ظرفیت خود را در کارآفرینی و سودآوری اثبات کند.

هنرهای تجسمی
به روایت ملانوروزی، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به نقل از ایرنا، فعالیت‌های اقتصادی در حوزه‌ هنرهای تجسمی در چهار سال گذشته یعنی در بازه‌ زمانی ۹۲ تا ۹۶، رشد پنج برابری داشته است و گردش مالی «فعالیت‌های اقتصادی هنرهای تجسمی نگارخانه‌ها» از حدود ۲۰ میلیارد تومان در سال ۹۲، به یمن وجود حراج تهران و حراج فرش، به حدود ۸۰میلیارد تومان در سال ۹۶ رسیده است. وی هم‌چنین شمار گالری‌های موجود در تهران را در سال‌های ۹۳-۹۲، ۳۰ گالری برآورد می‌کند و می‌گوید در دوره‌ مدیریت وی این میزان افزایشی دوبرابری داشته است. ملانوروزی در گفت‌وگو با مهرنیوز نیز اشاره می‌کند که برخلاف رکود دامن‌گیر اغلب بخش‌های اقتصاد در سال‌های اخیر، حوزه‌ تجسمی رشدی ۳۰۰ تا ۴۰۰درصدی را شاهد بوده است؛ اما وی این‌بار گردش مالی این حوزه را در سال ۹۶، ۱۰۰میلیارد تومان اظهار می‌کند که به روایت وی، ۴۰میلیارد از آن مختص دو حراج مدرن و معاصر تهران است. وی در مجموع آینده‌ این صنعت را در مسیر رشد ارزیابی می‌کند.
کتاب
براساس آمارهایی که کارشناسان و فعالان بخش کتاب ارائه کرده‌اند، گردش مالی کتاب در کشور حدود هزار‌میلیارد تومان بوده است. گرچه چنان‌که پیش‌تر گفته شد سهم درخور توجهی از گردش مالی بازار کتاب در ایران مربوط به بازار فروش کتاب‌های کمک‌آموزشی است که به روایت دنیای اقتصاد، در هر نوبت چاپ تیراژی ۱۰هزار نسخه‌ای دارند و در طول یک سال بیش از ۱۰ بار تجدید چاپ می‌شوند.

مد و پوشش
حمید قبادی، دبیر کارگروه مد و لباس وزارت ارشاد در گفت‌وگویی با صنعت و توسعه خبر داد: ۶ درصد مصرف خانوار شهری ما در سال ۹۴ پوشاک و کفش بوده و جالب است که در روستا ۹ درصد بوده و میانگین عدد روستایی هم از شهرها بالاتر است. برآورد شده ۵۰هزار میلیارد تومان در سال مصرف اقلام مد و لباس در کشور است.
در گزارشی منتشرشده در سال ۱۳۹۶ به نقل از خبرگزاری اول و به روایت محمدمهدی زاهدی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، گردش مالی صنعت پوشاک سالانه ۴۰۰هزارمیلیارد ریال ارزیابی و بر پتانسیل درخور صنعت پوشاک در اشتغال‌زایی تاکید شده است. وی سرانه‌ مصرف پوشاک در ایران را نزدیک به کشورهایی مانند آمریکا دانسته و گفته است سرانه‌ مصرف مردم آمریکا ۱۵۳دلار و سرانه‌ مصرف در ایران ۱۴۷دلار است؛ آن‌چه از منظر زاهدی نشان‌گر ظرفیت بالای این صنعت در تولید اشتغال است.
وی هم‌چنین میزان صادرات پوشاک جهان را سالانه ۴۲۰میلیارد دلار و میزان صادرات ایران را در این بخش، ۶۴میلیون دلار ارزیابی کرده است. زاهدی هم‌چنین سهم ایران از واردات پوشاک را چه از طریق مبادی رسمی و چه قاچاق، ۳میلیارد دلار برآورد کرده است.

فیلم
علی سرتیپی، مدیرعامل پخش فیلمیران، در گفت‌وگو با فارس در باب گردش مالی سینمای ایران در سال ۹۴ اشاره کرده است براساس سامانه‌ فروش بلیت به‌صورت الکترونیکی، فروش فیلم‌های سینمایی در بهمن ماه ۹۴ ، ۵میلیارد و۵۰۰ میلیون تومان بوده است؛ درآمدی که به روایت او حاصل از جذب یک‌میلیون تماشاچی است. میزان فروش فیلم در بهمن‌ماه سال ۹۳، ۳میلیاردو۱۰۰میلیون تومان برآورد شده و گویای رشد گیشه‌ این صنعت در این سال است. وی اشاره کرده است که فیلم‌ها در ۱۱ماه از سال ۹۴، ۷۰میلیارد تومان فروش داشته‌ و ۱۲میلیون‌و۶۰۰هزار تماشاچی به سالن‌های سینما در این بازه‌ زمانی مراجعه کرده‌اند. در سال ۹۳ در طول ۱۱ماه، فروش سینماها ۴۹میلیارد تومان و شمار خریداران بلیت، ۱۱میلیون‌و‌۵۰۰هزار نفر ارزیابی شده است. در گزارشی مندرج در سایت روزنامه‌ مردم‌سالاری در سال ۱۳۹۵، به موفقیت گیشه‌ سینمای ایران در قیاس با سال ۹۴ و گردش مالی اکران ۹۵ و دستیابی به فروش ۱۵۰میلیاردتومانی اشاره شده است. هم‌چنین آمده است شش فیلم، بالای ۱۰میلیارد، دو فیلم بالای پنج‌میلیارد و سه فیلم بیش از چهار میلیارد
فروخته‌اند.‌ به‌هررو، به نقل از فراتک‌نیوز، در سال طلایی سینما، یعنی ۹۵، از میان ۶۰ فیلم اکران شده، ۳۲ فیلم بالاتر از یک‌میلیارد تومان فروش داشتند. از این تعداد شش فیلم بالای ۱۰میلیارد، دو فیلم «لانتوری» و «بادیگارد» بین پنج تا ۱۰ میلیارد و ۲۴ فیلم بین یک تا پنج میلیارد فروخته‌اند و ۲۸ فیلم باقیمانده نیز از ۱۶ میلیون تا ۹۴۰ میلیون تومان فروش داشته‌اند. اما فارغ از صنعت سینما، شبکه‌ نمایش خانگی نیز گردش مالی درخور تاملی دارد. به روایت مشرق‌نیوز در گزارشی مربوط به سال ۹۵، گردش مالي شبكه‌ نمايش خانگي چيزي حدود ۸۰۰ ميليارد تومان در سال برآورد شده است؛ این در حالی است که گردش مالی سالانه‌ سينما فقط ۵۰ميليارد تومان گزارش شده است. علاوه بر این، بخش دانلود از سايت‌هاي غيرمجاز فيلم در فضاي مجازي نیز حدود ۵۰۰ميليارد تومان گردش مالي دارد.
صنایع فرهنگی بازیگران اصلی عرصه اقتصاد
این شبهه در میان کارشناسان اقتصادی وجود دارد که ثروت‏های طبیعی از جمله نفت می‏تواند بیش از آنکه به سود اقتصاد یک کشور باشد، به ضرر آن باشد؛ زیرا تکیه بر منابع طبیعی خیال تصمیم‏گیران و سیاست‌گذاران حکومتی را از یافتن راهی برای کسب درآمد پایدار مبتنی بر منابع غیرمادی راحت
می‏کند.
اما امروز کشورهای نفت‌خیز منطقه از جمله کشور کوچکی همچون کویت نیز دریافته‏اند قرار نیست تا ابد به ثروت طبیعی دسترسی داشته باشند و بنابراین تمرکز بر روی منابع غیرمادی را در برنامه‏ریزی‏های خود لحاظ کرده‏اند.
با توجه به اینکه رییس دولت تدبیر و امید اشتغال و رشد بالای پنج درصد را از مهم‌ترین اهداف بودجه‏ سال ۹۷ در نظر گرفته است و با نظر به اینکه مطالعات و آمارها نشان می‏دهد کشورهای توسعه یافته و برخی کشورهای در حال توسعه با سرمایه‏گذاری روی صنایع فرهنگی خود توانسته‏اند به میزانی از سود اقتصادی و اشتغال دست پیدا کنند که بعضا در مقایسه با صنایع دیگر کم‏هزینه‏تر و پربازده‏تر بوده، ضرورت و اهمیت تخصیص بودجه در بخش فرهنگ و هنر روشن‏تر می‏شود.
نکته حائز اهمیت در مورد بودجه‏‏های دولتی در بخش فرهنگ نحوه عملکرد نهادهای فرهنگی در استفاده از بودجه است. تجربه نشان داده است بخش اعظم فیلم‏های سینمایی که با بودجه‏های دولتی ساخته می‏شوند در فروش موفق
نبوده‏اند. بلکه این فیلم‏های بخش خصوصی بودند که توانستند چندین برابر از هزینه خود را بازگردانند و نیز در حوزه‏های دیگر صنایع فرهنگی این اصل اقتصادی مصداق دارد که تنها رقابت واقعی در بازار آزاد واقعی سودآوری را تضمین
می‏کند. با این همه بزرگ‌ترین ضعف ما در حوزه‏های مختلف صنایع فرهنگی از جمله کتاب، سینما، بازی‏های رایانه‏ای، تبلیغات، مد و پوشش، موسیقی و… فقدان زیرساخت‏های لازم مثل آموزش در زمینه تولید، توزیع و بازاریابی است که بیش از هر چیزی استحقاق دریافت بودجه از سوی دولت دارد. در یک کلام صنایع فرهنگی در جهان امروز بازیگران اصلی عرصه اقتصاد هستند و به همین دلیل دولت‏ها سهم مهمی از بودجه‏های سالانه خود را به تقویت زیرساخت‏های آن اختصاص
می‏دهند.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *