رشد صادرات در گرو حمایت از بخش خصوصی

_MG_1512

بررسی و تحلیل آمارهای مبادلات اقتصادی ایران و چین حكایت از روند رو به رشد حجم تجارت میان دو كشور دارد كه این موضوع می‌تواند دلایل گوناگونی داشته باشد از وقوع جنگ تجاری چین و آمریكا و تشدید فشار واشنگتن بر پکن برای کاهش مازاد تجارت این کشور تا افزایش ارزش دلاری تجارت ایران و چین و…، اما مهم‌تر از همه این دلایل، ایجاد مسیر رو به رشد مبادلات اقتصادی تهران و پكن، ایجاد زیرساخت‌های لازم برای رشد روزافزون معاملات تجاری و حذف موانع و سرعت‌گیرها در این زمینه را می‌توان برشمرد.
مجیدرضا حریری، عضو اتاق بازرگانی ایران و چین كه سابقه سال‌ها فعالیت درحوزه مبادلات اقتصادی میان ایران و چین را دارد در گفت‌و‌گویی با ماهنامه صنعت و توسعه، به بررسی بازار ایران در چین می‌پردازد و اقدامات لازم برای بهبود مبادلات تجاری میان دو کشور و به‌ویژه افزایش سهم ایران در صادرات کالا به چین را تشریح می‌کند.
***
فرصت‌های تجاری ایران را در بازار چین چگونه ارزیابی می‌كنید و به نظر شما چه پتانسیل‌هایی در زمینه مبادلات تجاری ایران و چین وجود دارد كه تاكنون شناسایی نشده‌اند؟ با توجه به اینكه حجم واردات چین از ایران طی هفت ماهه سالجاری میلادی نسبت به مشابه سال قبل آن، رشد ۳۲. ۹ درصدی داشته است.
از لحاظ سابقه تجاری، چین بزرگ‌ترین شریك تجاری ایران در زمینه صادرات و واردات محسوب می‌شود، هم‌اكنون حدود ۲۵ درصد از حجم كل صادرات غیر‌نفتی ایران به چین تعلق دارد ضمن اینکه حجم صادرات نفتی به چین هم در زمان تحریم‌ها بیش از ۵۰ درصد و پس از لغو تحریم‌ها، افزایش سهم ایران در تجارت نفتی و همچنین تنوع بازار نفتی ایران در میان سایر كشورها، ‌سهم چین از صادارت نفتی به ۳۰ درصد می‌رسد. ایران و چین حدود ۳۰ سال است كه با یكدیگر در زمینه تجاری شراكت دارند و بیش از یك دهه است كه چین به مهم‌ترین شریك تجاری ایران هم در زمینه واردات و هم صادرات تبدیل شده است اما با این وجود هنوز ایران از تمام ظرفیت‌های خود برای صادرات كالاهای خود به چین استفاده نكرده است و امكان افزایش سهم ایران در بازار چین وجود دارد.
چرا ایران تاكنون نتوانسته از حداكثر ظرفیت‌های تجاری خود برای صادرات كالا به چین استفاده كند، دلیل این موضوع به كم‌كاری طرف ایرانی بازمی‌گردد یا نبود بازار مناسب در چین یا عدم استقبال آنها؟
علت این موضوع به نبود بازار مناسب در چین بازنمی‌گردد بلكه علت آن، این است كه ایران كالای چندانی برای صادرات به چین و سایر كشورها ندارد و ۶۰ تا ۶۵ درصد از شاكله صادرات ایران به چین مربوط به گاز، میعانات گازی، نفت و… است كه با حداكثر ظرفیت، ‌این كالاها را به چین می‌فروشد و تنها ۳۵ تا ۴۰ درصد مابقی به صادرات كالاهای غیرنفتی مربوط می‌شود ضمن اینكه نبود كالاهای پرطرفدار چینی‌ها در میان کالاهای تولید شده در ایران، حجم صادرات كالا به چین را محدود می‌کند و در این شرایط، با تغییر ریل سیاست‌گذاری‌ها و تشویق تجار ایرانی می‌توان سهم صادرات ایران به چین را افزایش داد زیرا تجار ایرانی از ورود به بازار چین واهمه دارند و تصویر ساخته شده در ذهن بازرگانان ایرانی از چین این‌گونه است كه آنها این بازار را، بازاری برای خرید كالا می‌دانند و نه فروش، درصورتی كه تجربه نشان داده است ایران هركالایی را به چین صادر كرده، موفق بوده و ازطرف چینی‌ها هم با استقبال روبه‌رو شده است به‌عنوان نمونه درسال ۲۰۰۹ كه اتاق بازرگانی، تجار فرش دستباف را به صادرات كالا به چین تشویق می‌كرد آنها از ورود به بازار ترس داشتند اما پس از سال ۲۰۱۰ كه اتاق بازرگانی با مسوولیت چین، نمایشگاهی از فرش‌های دستباف ایرانی در این کشور برگزار كرد، واهمه فعالان حوزه فرش دستباف از بین رفت و هم‌اکنون یكی از بزرگ‌ترین بازارهای فرش دستباف ایران، در چین است ضمن اینکه حدود یكسال است كه انجمن صادركنندگان صنایع دستی ایران، بازار چین را هدف گرفته و روند صادرات هم رشد سریعی داشته است که می‌توان همین سیر را در مورد كالای دیگر هم ادامه داد، در این شرایط ایران باید این موضوع را در نظر داشته باشد كه نرخ رشد واردات چینی‌ها قرار است طی ۵ سال آینده دوبرابر نرخ رشد صادرات آنها باشد و این به معنای افزایش حجم واردات چین طی سال‌های آتی است و ایران می‌تواند از این فرصت و پتانسیل ایجاد شده به خوبی استفاده کند. چین برای افزایش حجم وارداتش نمایشگاهی را در نوامبر سال ۲۰۱۸ برگزار می‌کند که نام آن، نمایشگاه واردات است و ۲۰۰ كشور دراین نمایشگاه شركت دارند و کالاهای خود را عرضه می‌کنند، مساحت این نمایشگاه ۵۰۰ هزار مترمربع است و چین تلاش می‌كند با برپایی این نمایشگاه، سایركشورها را برای واردات به چین ترغیب كند اقدامی كه در ایران انجام نمی‌شود و حتی با واردات کالا از کشورهای دیگر مقابله می‌شود. البته تلاش این کشور برای افزایش حجم وارادات در شرایطی انجام می‌شود كه این كشور، ‌اقتصاد بین‌الملل را به درستی می‌شناسد، در واقع اقتصاد جاده‌ای دوطرفه است و برای ایجاد تعادل در حوزه اقتصادی علاوه بر تلاش برای رشد سهم صادرات نیاز به افزایش واردات هم وجود دارد.
در این شرایط، چقدر می‌توان بر بهبود جایگاه ایران در بازار چین حساب كرد؟ آیا امکان بهبود جایگاه ایران در صادرات به چین وجود دارد؟
قطعا این‌گونه است، نگاه به آمار سالانه مبادلات تجاری میان ایران و چین حكایت از افزایش سهم ایران در بازار چین طی سال‌های گذشته را دارد و استناد به افزایش ۳۲.۹ درصدی صادارت كالابه چین، شاهد این مدعاست البته باید تلاش شود كه این روند ادامه یابد و این تداوم مستلزم ایجاد تنوع در كالاهای صادراتی است.
به نظر شما علت افزایش حجم صادرات ایران به چین در چه عواملی خلاصه می‌شود؟
بخشی از این رشد به این موضوع برمی گردد كه حجم گسترده‌ای از صادرات ایران به چین، ‌كالاهای نفتی است و قیمت این كالاها رو به افزایش بوده است اما ناگفته نماند که حجم صادرات به اندازه ارزش دلاری آن رشد نكرده است و ارزش دلاری افزایش بیشتری داشته است و در این میان با تنوع زایی در كالاها هم می‌توان حجم وزنی و هم حجم دلاری را افزایش داد زیرا بازار چین پتانسیل بالایی برای واردات كالا دارد و با برنامه‌ریزی‌های انجام شده در اتاق ایران و چین تلاش می‌شود تا حجم صادرات كالاهای ایرانی به این كشور افزایش یابد و در این راستا اتاق مشترك ایران و چین، تعداد نمایشگاه‌های برگزار شده ایرانی در چین را افزایش داده است، از اول فروردین سال جاری تاكنون، ۷ نمایشگاه در شهرهای مختلف چین برگزار شده است كه این به معنای برگزاری یک نمایشگاه در ماه است ضمن اینکه تلاش می‌کند تا تنوع كالاها به چین هم افزایش یابد.
در حال حاضر مهم‌ترین كالاهای غیرنفتی كه ایران به چین صادرمی‌کند، چیست؟
فرش دستباف، فرش ماشینی، ‌صنایع دستی، خشكبار، زعفران، صنایع چرم، گیاهان دارویی و… به چین صادر می‌شود اما در بحث خدمات با توجه به اینكه ایران دررتبه پایین‌تری در خدمات نسبت به چین قرار دارد. خدماتی از ایران به چین صادر نمی‌شود زیرا چین كشور مهمی در زمینه ارائه خدمات فنی و مهندسی است و ایران باید در زمینه صادرات كالا به چین فعال باشد و تجربه نشان داده است که ایران تاكنون هر كالایی را به چین صادر كرده است چینی‌ها از آن استقبال كرده‌اند وصادرات با موفقیت همراه بوده است.
بخش خصوصی برای افزایش سهم ایران در بازار چین تلاش کرده و برنامه‌ریزی می‌کند در این میان نقش دولت برای رشد صادرات به چین چیست؟
پیشنهاد می‌شود كه دولت در زمینه صادرات به چین اقدام خاصی انجام ندهد و مسوولیت صادرات را به بخش خصوصی واگذار كند، دولت باید فضای داخل و خارج کشور را برای كسب و كار فعالان اقتصادی فراهم كند.
پیش‌بینی شما از وضعیت ایران در بازار چین طی سال‌های آینده چگونه است آیا می‌توان به بهبود جایگاه ایران امیدوار بود؟
انتظار می‌رود که واردات به چین بهبود ‌یابد زیرا اتاق بازرگانی در این زمینه برنامه‌ریزی كرده و قرار است در نمایشگاه واردات چین که سال آینده برگزار می‌شود فعالان اقتصادی ایرانی با تمام قوا شركت ‌کنند و مكاتبات در این زمینه آغاز شده است و تلاش می‌شود كه كالاها در بهترین شكل ممكن عرضه شوند ضمن اینكه طی یك ماه آینده پاویون ملی ایران در منطقه آزاد شانگهای راه‌اندازی می‌شود كه این پاویون دایمی است و می‌تواند محل خوبی برای آشنایی فعالان اقتصادی كشور چین با كالاهای ایرانی باشد.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *