عصر جدیدِ وارثان مائو

xi_1810s

بزرگ‌ترین رویداد سیاسی در دومین قدرت اقتصادی جهان برگزار شد. اعضای کنگره حزب کمونیست چین که اصلی‌ترین نهاد قدرت در چین است گردهم آمدند تا سیاست ها، راهبردها و جهت گیری‌های اصلی این قدرت نوظهور جهان که بسیاری گمان می‌کنند تا ده سال آینده به بزرگ‌ترین اقتصاد جهان تبدیل می‌شود تعیین کنند. بعد از دوران رهبر اصلی انقلاب چین مائو تسه تونگ بود که بر نقش کنگره حزب کمونیست در ساختار قدرت در چین افزوده شد. تنگ شیائوپنگ که افزایش قدرت چین در سی سال گذشته مرهون اصلاحاتی است که او پایه گذاشت فهمید که باید به نخبگان حزبی در اداره کشور نقشی بیشتر داده شود.شیائو پنگ با باز کردن درهای کشور به روی سرمایه‌گذاران و کاهش تنش در سیاست خارجی به تدریج چین را وارد باشگاه قدرت‌های بزرگ کرد. اکنون چین به جایگاهی دست یافته است که بسیاری آن را موتور محرکه‌ای قدرتمند برای اقتصاد بین الملل و دارای وزنی بالا در آینده نظام جهانی می‌دانند. اخلاف شیائوپنگ، جیانگ زمین، ون جیابائو و حالا شی جین پینگ راه وی را ادامه دادند و قریب به ۴۰ سال یک استراتژی مشخص که همانا اصلاحات اقتصادی و صادرات کالا به خارج مبتنی بر تنش زدایی در سیاست خارجی دنبال شد و حاصل آن صعود چین به جایگاه قدرتمندترین کشور جهان پس از ایالات متحده است.

ساختار کنگره حزب کمونیست چین
مردم چین در انتخاب اعضای کنگره حزب کمونیست چین نقشی ندارند و نخبگان حزبی اعضای کمیته‌های مرکزی اصلی حزب را انتخاب می‌کنند. ۲۳۰۰ نفر اعضای کنگره حزب کمونیست را تشکیل می‌دهند. مهم‌ترین رویداد حزب کنگره اما نطق شی جین پینگ، رییس جمهور چین است که پنج سال است بالاترین قدرت سیاسی در این کشور را در اختیار دارد. قدرت اصلی در چین در اختیار اعضای دفتر سیاسی حزب کمونیست است که هم اکنون هفت عضو دارد و اکثر آنها متحدان رییس جمهور چین محسوب می‌شوند. عضویت در دفتر سیاسی اصلی‌ترین مسیر دستیابی به جایگاه ریاست جمهوری چین است. در کنگره امسال ممکن است افرادی انتخاب شوند که در پنج سال آینده جانشین شی جین پینگ شوند هرچند اقتدار و موقعیت رییس جمهور فعلی به قدری تثبیت شده و محکم است که برخی بر این گمانند که ممکن است بر خلاف سنت سه دهه گذشته شی جین پینگ بیش از دهسال در جایگاه ریاست جمهوری باقی بماند. چین کشوری است که آینده تحولات جهانی به میزان بسیار بالایی به جهت‌گیری‌ها و راهبردهایی وابسته است که توسط کنگره حزب کمونیست این کشور و مشخصا اعضای دفتر سیاسی اتخاذ می‌شود. تحلیلگران و ناظران مسائل چین معتقدند انتخاب‌های تازه در دفتر سیاسی حزب کمونیست به گونه‌ای صورت خواهد گرفت که به تثبیت و افزایش قدرت شی جین پینگ منجر شود.

شی جین پینگ؛ معمار عصر جدید
شی جین پینگ فرزند یک انقلابی سابق است که بیش از ۴۵ سال است که به عضویت حزب کمونیست چین درآمده و به خوبی با ظرایف و پیچیدگی‌های قدرت در ساختار سیاسی این کشور آشناست. شی جین پینگ در پنج سالی که از ریاست جمهوری‌اش می‌گذرد کیفیتی از رهبری را به چینی‌ها نشان داده که بسیاری از قدرتمندان و افراد صاحب نفوذ در چین وی را همردیف افرادی مانند مائو و تنگ شیائوپنگ می‌دانند. اصلی‌ترین برنامه شی جین پینگ که در پنج سال گذشته به اجرا درآمده است مبارزه با فساد است که از سوی حزب کمونیست مهم‌ترین ضعف و خطر برای پیشبرد برنامه‌های چین برای تبدیل شدن به ابرقدرتی جهانی است. فساد اداری و اقتصادی از نظر نخبگان حزب کمونیست ممکن است ثبات سیاسی این کشور را در بلند مدت تهدید کند.
سه ساعت و بیست دقیقه نطق رییس جمهور چین در کنگره حزب کمونیست چین نشان داد که این کشور دست کم در سیاست‌های اعلامی قصد دارد همچنان به روند افزایش قدرت و مسیر دستیابی به جایگاه بزرگ‌ترین قدرت سیاسی و اقتصادی جهان ادامه دهد. نطق رییس جمهور چین همواره نشان دهنده جهت گیری‌های اصلی است که در سال‌های پس از آن توسط سیستم سیاسی و اقتصادی چین دنبال می‌شود. چین تا کنون می‌کوشید به با تمرکز بر رشد اقتصادی صادرات محور جایگاه خود در اقتصاد بین الملل را بیابد اما شرایط بین‌المللی ولرزه‌هایی که بر پیکره نظام بین الملل افتاده است رهبران چین را به این فکر انداخته که حالا وقت آن رسیده است که نقش چین هم وزن اقتصاد جهانی در سیاست بین الملل نیز ارتقا یابد. از این جهت می‌توان کنگره حزب کمونیست چین در اکتبر ۲۰۱۷ را تاریخی دانست چرا که رییس جمهور چین اعلام کرد «عصر جدید‌» در عرصه سیاست چین فرا رسیده است و این کشور قصد دارد دورانی تازه را آغاز کند و از اعضای کنگره حزب به علت تلاش‌های سختگی ناپذیرشان برای اینکه چین استوار و قدرتمند در نیمکره شرق بایستد تشکر کرد.
سیاست‌های دونالد ترامپ در آمریکا و خروج وی از بسیاری از پیمان‌های مهم جهانی نظیر پیمان محیط زیستی پاریس و همچنین قراردادهای تجارت آزاد با سایر کشورهای جهان این موقعیت را برای چین فراهم کرد که چهره‌ای مسوول در روابط بین الملل از خود به نمایش بگذارد. تا جایی که بسیاری از کشورهای جهان دست کم در حرف و نه در عمل اعلام کردند که مایل اند به جمهوری خلق چین را جایگزین ایالات متحده آمریکا کنند. شی جین پینگ از دهه‌های گذشته به عنوان دورانی یاد کرد که ملت چین در حال گذار و تبدیل شدن به نیروی مقتدری بودند که توان رهبری دنیا در موضوعات سیاسی، اقتصادی، نظامی و محیط زیست را داشته باشد
در چهل سال گذشته ساختن طبقه‌ای متوسط و افزایش تعداد ثروتمندان که به دنبال رهایی میلیون‌ها چینی از فقر بدست آمد همواره به عنوان دستاوردی مهم که دولتمردان چین به آن دست یافته‌اند مورد توجه قرار گرفته است. حفظ رضایت این طبقه‌ای که در طول سالیان گذشته تشکیل شده همواره برای حاکمان چین اهمیتی فراوان داشته است چرا که ثبات سیاسی کشور به این مساله وابسته است. حفظ طبقه متوسط در گروی تداوم رشد اقتصادی است که همچنان از بالاترین اولویت‌ها برای دولت چین برخوردار است. از نطق رییس جمهور چین مشخص شد که چین برای سال‌های آینده نیز برنامه‌ای معین و تفکر ویژه‌ای را برای ادامه رشد اقتصادی دنبال می‌کند.
مدل حکومتی چین در جهان در سال‌های گذشته همواره با رشد اقتصادی بالا شناخته می‌شود. شی جین پینگ اما قول داد که دولت چین در دوره جدید نیز دسترسی آزاد به بازار هایش را برای شرکای تجاری تضمین می‌کند و همچنان از ورود سرمایه‌های خارجی به کشور استقبال می‌کند. بخش خدمات نیز در دوره پنج ساله آینده گسترده‌تر می‌شود و همچنین چین وعده داده نرخ مبادله و سیستم مالی اش را اصلاح کند مشکلی که سال‌ها است آمریکا و اروپا از آن شکایت می‌کنند؛ مساله پایین نگه داشتن مصنوعی واحد پولی چین.

رویای چینی در عصر جدید
در «عصر جدید‌» رهبران چین به رشد اقتصادی قانع نیستند و از «رویای چینی‌» سخن می‌گویند و دستیابی به آن را نیز دور از دسترس نمی‌دانند، طبق محاسبات رهبران حزب کمونیست چین رویای این کشور در سال‌های آینده به محقق می‌شود. رهبران حزب کمونیست چین در طول دهه‌های گذشته همواره به دنبال تلفیق سنت‌های چینی و آموزه‌های کمونیستی با الزامات توسعه و افزایش قدرت در دنیا بودند. شی جین پینگ به عنوان دبیر کل حزب کمونیست و رهبر چین در نطق خود به این مساله اشاره کرد. شی جین پینگ در سخنرانی خود این نکته را برجسته کرد که آنها در این سالیان توانسته‌اند در ساختن جامعه‌ای معتدل در تمامی ابعاد به موفقیت دست یابند به گونه‌ای در آن سوسیالیسم و خصوصیات فردی و اجتماعی چینی‌ها به هماهنگی رسیده باشند. اما ساختار اداری چین در تمام سال‌هایی که رشد اقتصادی روی داده است همواره از مشکلی به نام فساد رنج برده است.
مهم‌ترین مشخصه سال‌های زمامداری شی جین پینگ، اراده وی بر مبارزه با فساد است. بسیاری از افراد رده بالا و میانی دولت چین بوده‌اند که با آنها به علت فساد برخورد شده است. همچنین یک میلیون نفر نیز مورد برخوردهای انضباطی قرار گرفته‌اند همچنین مخالفان و منتقدان نیز از سمت‌های خود برکنار شده‌اند. ناظران مسائل چین معتقدند شی جین پینگ به نسبت به دو رییس جمهور گذشته با استبداد بیشتری عمل می‌کند و ساختار حکومتی چین در پنج سال گذشته رنگ استبدادی بیشتری گرفته است. شی جین پینگ به بروز فساد حساس است و در سخنرانی کنگره نیز اعلام کرده است که حزب نباید اجازه دهد ویروس فساد سلامت حزب را در خطر قرار دهد
کنگره نوزدهم حزب کمونیست به باور کارشناسانی که مسائل چین را از نزدیک دنبال می‌کنند دورانی است که شی جین پنگ را در کنار رهبران اصلی و جریان سازی همچون مائو تسه تونگ و دنگ شیائوپنگ قرار می‌دهد. چن دائو مین پروفسور علوم سیاسی در دانشگاه شانگهای به گاردین می‌گوید به اعتقاد وی دوره سوم چین از ۱۹۴۹ به این سو آغاز شده است.
مرحله اول دوران مائو زمانی که انقلاب به چین کمک کرد در قالب یک کشور وارد عرصه بین‌المللی شود، مرحله دوم دوران تنگ شیائوپنگ مغز متفکر اصلاحات اقتصادی است که موجب شد چین به یک کشور ثروتمند در اقتصاد جهانی تبدیل شود و مرحله سوم با دوران شی جین پینگ نامگذاری می‌شود که احتمالا به عنوان رهبری در تاریخ چین از وی یاد می‌شود که کشور در دوران رهبری اش در همه ابعاد به قدرتی جهانی تبدیل شد و شخص رییس جمهور چین نیز به در قامت رهبری جهانی ظاهر شده است و البته قدرت حزب کمونیست نیز در دوران وی افزایش یافته است.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *