پیشتازی خانم صدراعظم

european-stocks-start-the-week-with-a-bang-after-oil-prices-jump

مردم بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی اروپا به پای صندوق‌های رأی می‌روند تا با انتخاب نمایندگان پارلمان و احزاب پیروز، صدراعظم آلمان را نیز انتخاب کنند. انتخابی که آلمانی در ۲۴ سپتامبر انجام می‌دهند سرنوشت ائتلاف‌های سیاسی در چهارسال آینده را مشخص می‌کند. احتمالا آرا در انتخابات روزهای آینده به‌گونه‌ای توزیع می‌شود که هیچ‌کدام از احزاب حائز اکثریت آرا نخواهند شد و احزاب اصلی به ائتلاف با احزاب کوچک‌تر یا حتی به تقسیم قدرت با یکدیگر مجبور می‌شوند. رویدادی که فضای سیاسی آلمان با آن بیگانه نیست و دولت سال‌ها است که شاهد حضور دو حزب اصلی دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات است که مردم برای اداره آلمان اعتماد بیشتری به آنها دارند. انتخابات آلمان در صحنه‌ای برگزار می‌شود که بر پیچیدگی‌های نظام بین‌الملل که آلمان به‌عنوان یک قدرت اقتصادی نقشی مهم در آن دارد افزوده شده است. اتحاد و ائتلاف قدرت‌های غربی با یکدیگر دستکم در ظاهر به گرمی و استحکام گذشته نیست و اروپا که آلمان اصلی‌ترین قدرت اقتصادی آن است سایه تهدیدهای استراتژیک روسیه را احساس می‌کند. مساله مهاجران بیش از هر کشور دیگری آلمان را تحت تاثیر قرار داده و حالا مهاجران به یکی از مولفه‌های تاثیرگذار بر روندهای سیاسی و اقتصادی جامعه آلمان تبدیل شده‌اند. اتحادیه اروپا نیز در شرایطی کاملا متفاوت با سال‌های گذشته است. بریتانیا یکی از تاثیرگذارترین قدرت‌های سیاسی و اقتصادی اروپا ساز جدایی از اتحادیه را کوک کرده است و آلمان به همراه فرانسه به‌عنوان متولی اصلی این اتحادیه، طرف‌های اصلی مذاکرات برگزیت که برای تنظیم ترتیبات خروج بریتانیا هستند. چالش دیگری که اکنون ممکن است شرایط بین‌المللی را برای آلمان دشوار‌تر کند روی کار آمدن ترامپ در آمریکاست. ترامپ در همین مدت کوتاهی که به ریاست جمهوری آمریکا رسیده است خصومت آشکاری را با تجارت آزاد نشان داده است. تجارت آزاد برای اقتصاد صادرات محوری مثل آلمان از اهمیت بسیاری برخوردار است. خودرو‌سازی ستون اقتصاد صنعتی آلمان است و ترامپ بارها تهدید کرده است که بر برندهای مشهور صنعت خودرو‌سازی آلمان در آمریکا تعرفه وضع خواهد کرد. این‌ها همه بخشی از مشکلاتی است که رهبران آینده آلمان در آینده پیش‌رو دارند.

احزاب سنتی؛ بازیگران اصلی سیاست در آلمان
از سال‌های پس از جنگ جهانی دوم آرایش سیاسی در آلمان به‌گونه‌ای شکل گرفت که دو حزب دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات در قامت اصلی‌ترین احزاب، در صحنه سیاسی آلمان ریشه گرفتند و هرکدام از این احزاب صدراعظم‌های مشهوری را به تاریخ سیاسی معاصر آلمان عرضه کرده‌اند.
حزب دموکرات مسیحی/ سوسیال مسیحی؛
حزب دموکرات مسیحی در دهه ۱۹۵۰ با گرایش راست میانه تشکیل شد. از زاویه بررسی فرهنگ سیاسی و گرایش‌های اقتصادی و اجتماعی حزب دموکرات مسیحی در میان احزاب محافظه‌کار طبقه‌بندی می‌شود و از ابتدای تاسیس، دموکرات مسیحی‌ها افرادی با گرایش‌های مذهبی و محافظه‌کاری را نمایندگی می‌کرده است. صدر اعظم‌های مشهوری در تاریخ آلمان به این حزب تعلق داشته‌اند. کنراد آدنائر که از سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۳ ریاست دولت در آلمان را بر عهده داشت از حزب دموکرات مسیحی بود. بسیاری از ناظران مسائل آلمان خیز اقتصادی این کشور و رشد صنعتی حیرت‌انگیز آن را مرهون سیاست‌های آدنائر می‌دانند.
دموکرات مسیحی‌ها نقطه درخشان دیگری نیز در کارنامه سیاسی‌شان دارند که در تاریخ معاصر آلمان به آن نیز شناخته می‌شوند؛ وحدت دو آلمان. هلموت کهل از ابتدای دهه ۸۰ که به قدرت رسید اتحاد دو آلمان شرقی و غربی که به دنبال جنگ سرد پس از جنگ جهانی دوم از یکدیگر جدا شده بودند به‌عنوان اصلی‌ترین پروژه سیاسی دنبال می‌کرد و سرانجام موفق شد در سال ۱۹۹۱ این آرزوی دیرینه آلمانی‌ها را محقق کند. این حزب بیش از ۴۰۰ هزار نفر عضو دارد و همواره در ائتلاف با حزب اتحاد سوسیال مسیحی قرار دارد. از نظر بدنه اجتماعی معمولا افرادی با سن بالاتر و سطح تحصیلات کمتر به ائتلاف این دو حزب گرایش نشان می‌دهند. دموکرات مسیحی‌ها در سه انتخابات گذشته بیشترین کرسی‌های پارلمانی را به خود اختصاص داده‌اند و توانسته‌اند علاوه بر جایگاه صدراعظمی، به پست بسیار مهم وزیر دارایی نیز دست یابند. حزب دموکرات مسیحی و موتلف آن، ائتلاف سوسیال مسیحی‌ها را می‌توان با حزب جمهوریخواه در آمریکا مقایسه کرد. تاکید بر اقتصاد بازار آزاد (البته این سیاست اصلی جمهوریخواهان در دوران ترامپ تضعیف شده است) کاهش مالیات‌ها و سیاست‌های اجتماعی نظیر مخالفت با ازدواج همجنس‌گرایان از جمله سیاست‌هایی است که دموکرات مسیحی‌ها را به جمهوریخواهان آمریکا شبیه کرده است. با شدت گرفتن بحران در غرب آسیا تشدید بحران پناهجویان در عراق و سوریه موجی از مهاجران به سوی اروپا شدند که البته آنگلا مرکل با پذیرش مهاجران برخلاف سیاست مرسوم حزب دموکرات مسیحی عمل کرد و اعلام کرد که پناهجویان را می‌پذیرد همین مساله مخالفت‌هایی را در داخل حزب دموکرات مسیحی برای مرکل موجب شد.
حزب سوسیال دموکرات؛ از احزاب ریشه دار آلمان است که تاسیس آن به قرن نوزدهم باز می‌گردد و از مهم‌ترین بازیگران سیاست آلمان در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم است. ویلی برانت و هلموت اشمیت که از ۱۹۶۹ تا ۱۹۸۰ صدراعظم آلمان بودند از این حزب برخاستند. کاهش تنش با اروپای شرقی مهم‌ترین دستاورد برانت و اشمیت در سیاست خارجی آلمان بوده است. در سال‌های صدارت آنها آلمان به رشد اقتصادی ادامه داد و در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت صنعتی گام‌های مهمی برداشت. ماهیت صنعتی اقتصاد آلمان و تعداد بالای کارگران صنعتی موجب شده است سوسیال دموکرات‌ها در ایالت‌های صنعتی آلمان از پایگاه اجتماعی گسترده‌ای برخوردار باشند. سوسیال دموکرات‌ها در عرصه سیاست آلمان به‌عنوان حزبی با سیاست‌های معروف «دولت رفاه» شناخته می‌شوند. آنها با سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی که طبقه متوسط و کارگر را هدف گرفته است پای به رقابت‌های انتخاباتی می‌گذارند. افزایش مالیات‌ها برای بازتوزیع و پیشبرد برنامه‌های اجتماعی همواره از سیاست‌های آشنای سوسیال دموکرات‌ها بوده است. تعیین حداقل دستمزد برای کارگران و همچنین توجه به مهاجران مورد توجه این حزب بوده است. با توجه مواجه شدن آلمان با پدیده مهاجرت در سال‌های اخیر، سوسیال دموکرات‌ها در آلمان به دنبال تعیین سیاست مهاجرت برای آلمان هستند که بر مبنای جدول امتیازدهی، اجازه مهاجرت به آلمان داده شود.

احزاب کوچک
به غیر ‌از احزاب اصلی سنتی آلمان احزاب کوچک دیگری نیز در آلمان نقش‌آفرین هستند که معمولا در ائتلاف با احزاب بزرگ دیگر می‌توانند در دولت حضور داشته باشند. در این دسته مهم‌ترین، حزب سبزهاست که از نظر پایگاه اجتماعی بر اقشار تحصیلکرده شهرهای بزرگ تکیه دارد. در حوزه‌های سیاست اجتماعی نظیر مالیات‌ها و خدمات اجتماعی برنامه‌های شبیه به حزب سوسیال دموکرات دارد و احتمالا در انتخابات پیش روی آلمان با کسب تعدادی محدود از کرسی‌های پارلمان در حاشیه سیاست قرار خواهند داشت.
اما حزب دیگری که در سال‌های اخیر از آن بیشتر شنیده‌ایم حزب آلترناتیو است. این حزب پایگاه اجتماعی مشخصی ندارد و اکثر هواداران آن را افرادی با تحصیلات پایین دانشگاهی تشکیل می‌دهند. مخالفت با اتحادیه اروپا و تاکید بر مرزهای کشورها اهداف این حزب را تشکیل می‌دهند. محدود کردن روند مهاجرت و ایجاد کمپ‌های مخصوص برای پناهجویان در بیرون از مرزهای کشور سیاست حزب آلترناتیو در برخورد با مساله مهاجرت است.

رقابت برنامه‌ها
در سال‌های اخیر با افزایش حملات تروریستی در کشورهای اروپایی موضوع امنیت برای افکار عمومی اهمیت فراوانی یافته است. تقریبا همه احزاب مهم آلمان از جمله حزب دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات بر تقویت نیروهای پلیس تاکید دارند اما سیاست‌های امنیتی حزب آلترناتیو جهت‌گیری ضد خارجی دارد. این حزب معتقد است باید بر توان پلیس و میزان نیروی شاغل در آن اضافه شود و پلیس مقابله با خلافکاران خارجی را در رأس برنامه‌های خود قرار دهد. اما احزاب دیگر معتقدند باید موازنه میان امنیت و آزادی حفظ شود و نباید پلیس حساسیت بیش از حد در مقابل خارجی‌های مقیم آلمان نشان دهد.

سیاست‌های مالیاتی
حزب دموکرات مسیحی و ائتلاف سوسیال مسیحی در این مقطع زمانی به دنبال کاهش مالیات‌ها هستند. دموکرات مسیحی‌ها وعده داده‌اند در دوره جدید ۱۵ میلیارد یورو از مالیات بکاهند. حذف مالیات موسوم به «مالیات همبستگی» که به مالیات مردم غرب آلمان برای پیشرفت و توسعه ایالت‌های شرقی گفته می‌شود نیز از جمله برنامه‌های حزب دموکرات مسیحی است. سوسیال دموکرات‌ها هم به دنبال تخفیف مالیاتی ۱۵ میلیارد یورویی هستند اما مالیات ثروتمندانی که سالانه ۲۵۰ هزار یورو درآمد دارند از ۴۵ درصد به ۴۸ درصد افزایش می‌یابد. بعضی دیگر از احزاب کوچک چپ نیز بر افزایش مالیات ثروتمندان تاکید دارند و برنامه دارند تا مالیات ثروتمندان را تا ۷۵ درصد افزایش دهند.

وضعیت اقتصادی قدرت اول اروپا
آلمان به‌عنوان قوی‌ترین و ثروتمند‌ترین قدرت اقتصادی اروپا شناخته می‌شود و چهارمین قدرت جهانی در این عرصه است. رشد اقتصادی آلمان نزدیک به ۲ درصد است و اشتغال در وضعیت خوبی قرار دارد. آلمان از معدود کشورهایی بود که در بحران‌های اقتصادی کمتر از سایر کشورهای غربی با مشکل مواجه شد. اما این کشور نیز مانند بعضی دیگر از کشورهای غربی مشکل کهنگی زیرساخت‌های صنعتی دارد. شمار دریافت‌کنندگان خدمات اجتماعی مستقیم از دولت به اندازه کاهش نرخ بیکاری پایین نیامده است. وضعیت طبقه متوسط همیشه شاخصی مهم برای ارزیابی وضعیت اقتصادی است. از حجم طبقه متوسط در آلمان کاسته شده و بر شمار کسانی که به طور قابل‌توجهی درآمدی کمتر یا بیشتر از سطح میانگین دارند افزوده شده است. افزایش نابرابری اقتصادی در آلمان مساله‌ای مهم است اما زیرساخت‌ها و توان اقتصادی آلمان به اندازه‌ای هست که قادر باشد بر این مشکلات غلبه کند.

آخرین نظرسنجی‌ها
تقریبا همه نظرسنجی‌هایی که از گرایش‌های رأی‌دهندگان آلمانی برگزار شده نشان‌دهنده این است که ائتلاف حزب دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی که صدراعظم پیشنهادی آن، آنگلا مرکل است پیشتاز انتخابات است. در آخرین نظرسنجی یک هفته مانده به انتخابات حزب دموکرات مسیحی موفق به کسب نزدیک به ۳۷ درصد کرسی‌های پارلمان می‌شود. این در حالی است که سوسیال دموکرات‌ها که مارتین شولتز را به‌عنوان صدراعظم پیشنهاد کرده‌اند ۲۱ درصد کرسی‌های پارلمان را کسب می‌کنند. در همین نظرسنجی مقبولیت آنگلا مرکل ۱۵ درصد از مارتین شولتز بیشتر است. انتخابات آلمان بر اثر رویدادهای بین‌المللی اهمیت یافته است. از قضا همه این رویدادها نیز در جهت استحکام موقعیت مرکل و افزایش شانس پیروزی وی رقم خورده است. برگزیت و مذاکرات خروج بریتانیا از اروپا باعث اقبال بیشتر به حزب دموکرات مسیحی و آنگلا مرکل شده است. چرا که در فرانسه نیز امانوئل مکرون، یک حامی اتحادیه اروپا به ریاست جمهوری رسیده و واضح است که موقعیت مرکل نیز به‌عنوان دیگر حامی سرسخت اتحادیه اروپا تقویت شده باشد. فارغ از روند انتخابات و نتایج آن، احزاب سیاسی در آلمان بر حفظ قدرت و جایگاه اقتصادی این کشور به‌عنوان اصلی‌ترین موتور محرکه سیاست خارجی و امنیت ملی کشور تاکید دارند. احزاب نمی‌توانند چرخش‌های اساسی در سیاست خارجی آلمان ایجاد کنند در نتیجه ائتلافی از احزاب برنده در انتخابات دولت آینده را تشکیل می‌دهند و اینکه آنگلا مرکل صدراعظم این دولت باشد بیشتر است که در این صورت باید تداوم سیاست‌های فعلی را از سوی دولت آلمان انتظار داشت اما ممکن است موسسات نظرسنجی در تشخیص گرایش و رأی مردم به خطا رفته باشند و اتفاقاتی تازه در انتخابات پارلمانی آلمان رقم بخورد.
منبع: اشپیگل و دویچه وله



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *