دور جدید شورای مشورتی

DHLC4MWXUAAGfSJ

ترکیب جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام سرانجام قریب به ۸ ماه پس از رحلت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رییس فقید مجمع تشخیص و قریب به شش ماه پس از پایان دور پنجم از انتصاب اعضای این مجمع از سوی رهبر معظم انقلاب، اعلام عمومی شد تا با ریاست آیت‌الله هاشمی شاهرودی، ششمین دور مجمع تشخیص مصلحت، خود را آماده تجربه ریاست دومین رییس در تاریخ ۲۸ ساله خود کند.
مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از سال ۶۸ ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بر عهده داشت و توانست آن را به نهادی تاثیر‌گذار در نظام تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی بدل کند. اگرچه کارکرد اصلی مجمع تشخیص مصلحت نظام بر محور حل اختلاف میان نظام پارلمانی و شورای نگهبان صورت گرفت و آنچه امام خمینی(ره) را مجاب به دستور به تشکیل این نهاد کرد عموما برخاسته از اختلافات میان مجلس و شورای نگهبان بود اما این نهاد آنچنانکه در قانون اساسی ذکر شده است دارای دو کارکرد مشورتی برای رهبری نظام از یک سو و از سوی دیگر نقش نظارتی رویکردهای اصلی نظام سیاسی در ابعاد مختلف است.
تشکیل مجموعه‌های راهبردی ذیل مجمع تشخیص مصلحت همچون دبیرخانه و مرکز تحقیقات استراتژیک از جمله مجموعه‌هایی بودند که در طول قریب به ۳۰ سالی که از زمان تشکیل مجمع تشخیص می‌گذرد، این نهاد را در پیشبرد تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها یاری کرده‌اند.
در طول این سال‌ها تنها دوره‌ای که مجمع تشخیص با مشکل در ساختار نظام مواجه شد را شاید بتوان دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد دانست. در این دوران بود که اگرچه اسناد بالادستی همچون چشم‌انداز ۱۴۰۴ و نیز قانون خصوصی‌سازی بر محور اصل ۴۴ به تصویب مجمع رسید اما عدم همراهی دستگا‌ه‌های اجرایی و سازمان‌های دولتی با این اسناد و ساز مخالف آنها در اجرایی کردن آن، از تاثیر و نفوذ مجمع به‌خصوص در ابعاد نظارتی آن کاست که نماد و نمود آن را می‌توان در عدم حضور رییس‌جمهور وقت در جلسات مجمع و همچنین اتخاذ مواضع تضعیف‌کننده نقش مجمع از سوی دولتمردان وقت مشاهده کرد.
رحلت مرد مصلحت‌ها اما دوره‌ای جدید را برای مجمع تشخیص مصلحت نظام رقم زده است. آیت‌الله هاشمی شاهرودی، رییس سابق قوه قضاییه و رییس هیأت حل اختلاف قوا و عضو فقهای شورای نگهبان اگرچه پس از پایان دوره ریاست بر قوه قضاییه ترجیح داد تا بیشتر به حوزه و مباحثات طلبگی و پرورش طلاب علوم دینی بپردازد اما همواره به‌عنوان چهره‌ای مرضی‌الطرفین در نظام تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی شناخته شده است. شاهرودی متولد نجف و از شاگردان برجسته مرحوم صدر است و از همان بدو تشکیل جمهوری اسلامی و بالاگرفتن آتش جنگ میان ایران و عراق از چهره‌های موثر در تشکیل مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق بود.
رهبر معظم انقلاب در حکم خود برای انتصاب اعضای جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام، ضمن یادکرد از مرحومان هاشمی رفسنجانی، حبیبی و عسگر اولادی بر لزوم انجام اصلاحاتی در ساختار مجمع تاکید کرده‌اند: “اکنون با آغاز دوره جدید این نهاد، به حکم تجربه‌های ارزنده موجود، تغییراتی در ساختار و محتوا ضروری می‌نماید که عمدتا عبارت است از: سامان بخشیدن به مجموعه سیاست‌های کلی و بازنگری در عناوین و نیز در فرآیند تعیین و تنظیم آن. سامان بخشیدن به مساله نظارت بر اجرای سیاست‌ها. سازوکار لازم برای ارزیابی کارآمدی و اثربخشی سیاست‌ها. ایجاد انسجام کامل در ساختار تشکیلاتی و مدیریتی و تمرکز برنامه‌ها براساس آیین‌نامه مصوب. چابک‌سازی تشکیلات و حذف بخش‌های موازی و غیر‌ضرور.»
تاکید معظم له بر لزوم انجام برخی تغییرات و اصلاح ساختارها، را باید سرآغاز فصلی نو در مجمع تشخیص مصلحت دید آنچنانکه برخی خبرها حکایت از انجام تغییراتی در مجموعه‌های موثر مجمع همچون دبیرخانه و مرکز تحقیقات استراتژیک دارد. تقویت ابعاد نظارتی مجمع از جمله مهم‌ترین ضروریاتی است که انتظار می‌رود در دور جدید، بدان بیشتر پرداخته و توجه شود، چنانکه در حکم رهبر معظم انقلاب نیز تصریح بر سامان بخشیدن به مساله نظارت بر اجرای سیاست‌ها، از برجستگی خاصی برخوردار است.
از مهم‌ترین تغییرات در ترکیب مجمع تشخیص را باید در حذف عضویت حقیقی دکتر روحانی و علی لاریجانی و حضور آنها در میان اعضای حقوقی از یکسو و همین‌طور اضافه شدن چهره‌هایی چون محمدباقر قالیباف شهردار تهران که به‌زودی عنان شهرداری پایتخت را به چهره‌ای جدید واگذار خواهد کرد؛ ابراهیم رییسی داماد امام جمعه مشهد و نامزد انتخابات ۹۶ و تولیت آستان قدس رضوی؛ احمد توکلی نماینده سابق مجلس و رییس دیدبان شفافیت و عدالت؛ محسن مجتهدشبستری امام جمعه سابق تبریز؛ سیدمحمد صدر دیپلمات و هم‌اکنون پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات وزارت خارجه و در نهایت سیدمحمد میرمحمدی رییس دفتر ویژه رییس‌جمهور در دوره ریاست‌جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای، دانست. تغییراتی که در کنار اضافه شدن عضو حقوقی جدید یعنی سرلشگر محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، ترکیب دوره ششم مجمع را متفاوت از دوره‌های قبل کرده است.
در میان تبریک‌ها و مصاحبه‌هایی که درباره ریاست آیت‌الله هاشمی شاهرودی بر مجمع تشخیص منتشر شد، موضع مصطفی میرسلیم عضو قبلی و کنونی مجمع تشخیص متفاوت از بقیه بود که گفت: «بعد از دوران ریاست مرحوم هاشمی‌رفسنجانی در مجمع تشخیص مصلحت، كار ریاست بر این مجمع ساده نخواهد بود به‌ویژه در جمع‌بندی نظریات. اما با همكاری اعضا هدایت مجمع برای ریاست جدید موفقیت‌آمیز می‌شود. البته وقت‌گذاری برای مجمع شرط مهمی است و امیدوارم آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی سلامت كامل را بازیافته باشند و بتوانند فرصت لازم را برای امور مجمع تشخیص مصلحت صرف كنند.»



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *