منطق بیگ مک!

Harborx_big-mac_header

۳۱ سال پیش، اکونومیست شاخص بیگ مک (Big Mac Index) را خلق کرد به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی برابری قدرت خرید (PPP) واحد پول کشورها بر مبنای قیمت خرید همبرگر به همین نام که توسط شرکت مک دونالد در حدود ۱۲۰ کشور تولید می‌شود.
این شاخص در سال ۱۹۸۶ توسط مجله اکونومیست ارائه گردید. شاخص بیگ مک براساس نظریه قدرت خرید و براساس این ایده است که در بلندمدت نرخ ارز باید با قیمت سبد یکسانی از کالاهای قابل معامله تنظیم شود. در اینجا معیار تنظیم و مقایسه همبرگر بیگ مک قرار گرفته است. در این شاخص با توجه به اینکه قیمت یک همبرگر در هر کشور چقدر است و افراد برای خرید جنس مشابه چقدر می‌پردازند نرخ برابری را ارزیابی می‌نماید.
از این شاخص برای پیش‌بینی تغییرات قیمت ارزها استفاده می‌شود. براین اساس کشورهایی قیمت بیگ مک در آنها کمتر از ایالات متحده است، ارزهایی زیر ارزش و کشورهایی که قیمت بیگ مک در آنها بیش از ایالات متحده است، ارزهایی بیش از ارزش نسبت به دلار آمریکا دارند.
به‌عنوان مثال، آخرین نسخه از این فهرست نشان می‌دهد، برای خرید یک بیگ مک در ایالات متحده آمریکا باید ۵.۳۰ دلار پرداخت، اما یک ژاپنی باید ۳۸۰ ین یا ۳.۳۶ دلار برای خرید بیگ مک هزینه کند.بنابراین، ین ژاپن، با منطق گوشتی ما، ۳۷ درصد کمتر از ارزش دلار است.در این وضعیت نابرابر ین تنها نیست.در سال‌های اخیر دلار گران شده و به طور قابل‌توجهی تقویت شده است: از ۳۴ ارز رایج برتر، ۳۱ ارز در حال حاضر در برابر دلار ارزش کمتری دارند.فقط فرانک سوییس، کرون نروژ و کرون سوئد بیش از دلار ارزش دارند. با این وجود، مقدار زیادی از ارزش افزوده دلار آمریکا در طول شش ماه گذشته، کم شده و از ارزش دلار کاسته شده است.

BM1
تورم فزاینده در مصر

برای مثال، پوند مصر را می‌توان بررسی کرد که شاخص بیگ مک آن را قعرنشین در میان سایر ارزها قرار داده و به ارزان‌ترین در میان سایرین بدل شده است.در ماه نوامبر، حکومت مصر تصمیم گرفت که ارزش پول خود را رها و آن را آزاد کند.تا دسامبر، پوند به ارزش فعلی خود در حدود ۱۸ به ازای هردلار رسید.در نتیجه، به طور متوسط ۳۰درصد در طول شش ماه گذشته قیمت‌ها در این کشور افزایش یافته است و تورم دامن گیر اقتصاد مصر شده است.بنابراین بهای بیگ مک از ۲۷.۵ پوند (۱.۵۳ دلار) به ۳۱.۴ افزایش یافته است.نتیجه، براساس شاخص ما، ارزش پوند مصر در برابر دلار از ۷۱ درصد در ماه ژانویه تا امروز به ۶۷ درصد کاهش یافته است. با استفاده از شاخص بیگ مک می‌توان وضعیت یورو را هم در همین دوره به دست آورد.ارزش یورو امروز ۱.۱۴ دلار می‌ارزد، که مقدار بیشتری را از ۱.۰۵ دلار در ابتدای سال نشان می‌دهد؛ بدین ترتیب یورو براساس شاخص ما از ۲۰ درصد ارزش کمتر در برابر دلار، به ۱۶ درصد افزایش یافته است.این موضوع پیامدهای ترکیبی از سیاست و اقتصاد را بازتاب می‌دهد. احزاب ضد وحدت اروپایی در انتخابات در هلند و فرانسه مورد بی‌اعتنایی قرار گرفتند در حالی‌که هراس از آن وجود داشت که پوپولیست‌ها در این کشورها ممکن است موفق شوند. منطقه یورو به شکل قابل ملاحظه‌ای رشدی سریع‌تر از اقتصاد ایالات متحده را در ربع اول سال تجربه کرد و بانک مرکزی اروپا سیگنال‌هایی را نشان داد که محرک‌های سیاستی پولی فوق‌العاده‌ای که درنظر گرفته برای مدت طولانی ادامه نخواهد داشت.اگر بهبود وضعیت رشد اقتصادی اروپا همچنان تقویت شود، گردشگران آمریکایی که به قاره اروپا سفر می‌کنند ممکن است با دلاری که می‌پردازند برگر کمتری دریافت کنند!
یکی از بهترین ارزهای قابل بررسی در شش ماه گذشته، پزوی مکزیک است.در ماه ژانویه، پزو به حدود ۲۲ پزو به ازای هر دلار کاهش یافت که شاید بخشی از آن بخاطر ترس از جنگ تجاری احتمالی مکزیک با همسایه شمالیش بود. بازار‌ها به طور فزاینده‌ای شک و تردید دارند که دونالد ترامپ از طریق تهدیدات تجاری تهدید‌کننده خود اقتصاد مکزیک را در معرض خطر قرار دهد.با این حال پزو توانسته بر بخشی از این بدگمانی‌ها غلبه کند و حالا حدود ۱۸ پزو به ازای هر دلار فروخته می‌شود.در حال حاضر ارزش پزوی مکزیک در برابر دلار آمریکا تنها ۴۸ درصد کم‌تر است که این رقم در مقایسه با ۵۶ درصد در ماه ژانویه نوعی بهبود را نشان می‌دهد.

Untitled-3
بازارهای مالی رفته رفته اعتماد خود را به دعاوی دونالد ترامپ مبنی بر تغییر اصلاحات اقتصادی در ایالات متحده آمریکا از دست می‌دهند. در مبارزات انتخاباتی، رییس‌جمهور کنونی آمریکا وعده داده بود که سیاست‌های غلط اقتصاد آمریکا، از جمله سیاست‌های مالیاتی را متوقف و افزایش هزینه‌های زیربنایی را در دستور کار خود قرار دهد تاجران و بازرگانان معتقد بودند که بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا مسوولیت پذیری خود را افزایش داده و وارد برخی حوزه‌ها خواهد شد.
در نهایت دلار افزایش یافت و در ماه ژانویه به بالاترین رقم در ۱۵ سال اخیر رسیده است. از آن زمان به بعد، دلار حدود ۵ درصد بر مبنای وزن تجاری آن کاهش یافت. این کاهش توجیه می‌کند نظر کسانی را که شکاکانه به توانایی دونالد ترامپ برای حل مشکلات اقتصادی نگاه می‌کنند. این مهم همچنین آنهاکه به شاخص بیگ مک اعتقاد دارند را سربلند می‌کند. اگر شاخص شما در حد مطلوب باشد، ممکن است ارزش دلار باز هم کاهش یابد.

*ترجمه زهره علامی – اکونومیست



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *