تولید، زیربنای اشتغال است

بیکاری

سال‌هاست که در کشور همه از مشکل بیکاری صحبت می‌کنند، اما مساله این جاست که چرا مشکل بیکاری تاکنون حل نشده است؟ در این زمینه با تعدادی از فعالان بخش خصوصی گفت‌وگویی انجام شد که در ادامه با هم می‌خوانیم:

اولویت حل مساله بیکاری
سیدحمید حسینی، دبیر کل انجمن مدیران و متخصصان صنعتی ایران و مدیر عامل شرکت مرآت گفت: بیکاری مشکل اصلی اقتصاد کشور است و دولت هم به تنهایی نمی‌تواند کاری در این زمینه انجام دهد. اما دولت می‌تواند با اعلام برنامه و جدیت در نشان دادن برنامه اشتغال همه امکانات نظام را برای حل مشکل بیکاری متحد کند.
دولت در چهار سال اول همه توانایی‌ها و امکانات خود را برای حل مشکلات تحریم‌ها و مساله برجام به کار برده و در این زمینه موفقیت هم کسب کرده است. اگر دولت واقعا می‌خواهد مساله بیکاری در اجتماع تبدیل به بحران نشود باید صراحتا اعلام کند که پارادایم دوم دولت حل مساله بیکاری است.
بنابراین در این مسیر در هر حرکتی که بر علیه اشتغال می‌شود موضع بگیرد. وقتی با قرارداد توتال مخالفت می‌شود یعنی با اشتغال مخالفت شده و کسی که حاشیه‌سازی و ناامنی ایجاد می‌کند یعنی با اشتغال مخالفت می‌کند. در بحث اقتصاد مقاومتی هر کسی به نفع خود از آن برداشت می‌کند. به طور مثال موافق و مخالف قرارداد توتال هر کدام به نفع خود این قرارداد را با استناد به اقتصاد مقاومتی نفی یا تایید می‌کند. این روش‌های درستی در اقتصاد نیست. به نظر می‌رسد دولت نتوانسته تفاهمی در محتوای اقتصاد مقاومتی ایجاد کند. بنابراین باید به طور صریح و شفاف به جای شعارهای کلی بیان کند که دغدغه دولت در ۴ سال دوم اشتغال است. قوه قضاییه هم باید با هر حرکتی علیه اشتغال و کارآفرینی در کشور برخورد کند. مجلس هم هر قانونی را که وضع می‌کند نگاهش به بخش اشتغال باشد. بنابراین همت دولت باید بر این باشد تا همه امکانات کشور را برای سرو سامان دادن اشتغال هماهنگ کند تا فضا‌سازی و گفتمان‌سازی این موضوع به یک سرانجامی رسانده شود و باید تلاش شود تا نرخ‌های فعلی اشتغال حفظ شود و دولت اجازه ندهد که بیکاری تبدیل به بحران اجتماعی شود.
همچنین دولت باید به این موضوع توجه کند، با اینکه بخش خصوصی در ۲۰‌درصد اقتصاد سهیم است. اما ۸۰‌درصد اشتغال مربوط به بخش خصوصی است. بنابراین برای پایداری این موضوع دولت باید سیاست‌های اقتصادی خود را که ایجاد ثبات و آرامش اقتصادی است، ادامه دهد و با جذب منابع از خارج و تزریق منابع به داخل کشور از رکود عبور کند. خروج از رکود باید در همه بخش‌های اقتصادی کشور باشد. بنگاه‌های متوسط و کوچک هم از کمبود تقاضا در بازار رها شوند تا از طریق صادرات و تقویت بازار داخلی رونق به اقتصاد کشور برگردد که با این موضوع شغل‌ها پایدار خواهد بود و اشتغال جدید هم ایجاد
خواهد شد.

نبود برنامه کلان اقتصادی
محمد رضا شهیدی تبار، دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان صوتی و تصویری اظهار داشت: بیکاری یک معلول از شرایط اقتصادی است. اگر شرایط اقتصاد کلان رو به بهبود نرود اما اشتغال به وجود آید، این اشتغال یک اشتغال ناپایدار خواهد بود و در بلند‌مدت حتما کاهش سطح اشتغال به وجود خواهد آمد، بنابراین باید مساله اقتصاد کلان کشور حل شود.
در این میان باید فضای کسب‌و‌کار رو به بهبود حرکت کند. موانع دست و پا‌گیری که الان برای فعالان اقتصادی به وجود آمده از قبیل مالیات و قوانین متعارض بیمه‌ای و مهم‌تر از همه اصلاح ساختار نظام بانکی انجام شود. تا این مشکلات حل نشود هر وعده مبنی بر ایجاد اشتغال ناشدنی است.
در حال حاضر همین اندازه که دولت شغل‌های موجود را ثابت نگه دارد هنر بزرگی در اقتصاد است. در بخش صنعت تغییر نگاه نظام مالیاتی و عدم همراهی بانک‌ها و اصولا معیوب بودن نظام بانکی در ابتدا باید اصلاح شود البته یک برنامه کامل برای ارتقای شرایط نظام اقتصادی نیاز است.
البته برنامه‌های بخشی برای بخش‌های مختلف وجود دارد اما برنامه کلان اقتصادی هنوز طراحی نشده است. حتی برنامه ۵ ساله‌ای که ارائه می‌شود بیشتر بیان آرزوهاست، در واقع برنامه عملیاتی نیست. ما به رشد اقتصادی ۸‌درصد برای ایجاد اشتغال مولد نیاز داریم و برای این رشد اقتصادی همه عوامل از سیاست خارجی، داخلی، نگاه به بخش‌های مختلف اقتصادی، مبارزه با قاچاق، اصلاح نظام بانکی و غیره باید کنار هم قرار بگیرند تا بتواند رشد اقتصادی را داشته باشد که به تبع آن بتوان اشتغال پایدار
ایجاد کرد.

کم کردن مشکلات تولید
مهدی پورقاضی، رییس کمیسیون صنعت اتاق تهران گفت: برای افزایش اشتغال باید کار همه بنگاه‌ها از تولیدی تا خدماتی و تجاری پیگیری و آسان شود. اگر تلاش برای راه‌اندازی مجتمع‌های صنعتی باشد در پی آن فعالیت کارهای اقتصادی بیشتر خواهد شد. دولت باید تلاش کند که تولید و خدمات رونق بگیرد هر چه مشکلات سر راه تولید کم شود مشکلات بیکاری اصولی حل خواهد شد. در این راستا باید شاخص‌های محیط کسب‌و‌کار مثل فساد اداری، بوروکراسی و تامین سرمایه بهبود یابد. موضوع اشتغال یا یک بخشنامه حل نخواهد شد باید اقدام عملی صورت گیرد. برای اقدام عملی باید همه شاخص‌ها که مثل یک زنجیره به هم متصل هستند بهبود پیدا کنند.
بنابراین در حال حاضر باید به اشتغال بیشتر توجه شود تا اشتغال‌های موجود حفظ شود. همچنین باید کار کردن و سرمایه‌گذاری آسان شود تا اشتغال موجود حفظ و اشتغال‌های جدید پایدار به وجود آید. اخیرا دولت قراردادی با شرکت توتال منعقد کرده اما عده‌ای مخالفت می‌کنند. کارهای زیادی در کشور از جمله در راه سازی، صنایع نفت و گاز و فولاد وجود دارد هر سرمایه‌گذار داخلی می‌تواند در این زمینه‌ها سرمایه‌گذاری کند اما نباید مانع سرمایه‌گذاری خارجی شوند. باید توجه شود که با این سرمایه‌گذاری خارجی اشتغال زیادی
به وجود می‌آید.

برنامه درست و مدون
احمد کیمیایی اسدی، نایب رییس کمیسیون تسهیل کسب‌و‌کار اتاق بازرگانی تهران عنوان کرد: بیکاری ارتباط مستقیم با وضعیت تولید دارد. هر چه تولید ما بیشتر شود حتما بیکاری کمتر خواهد شد. ورودی بازار کار در چند سال اخیر حتما بیشتر از سال‌های گذشته است بنابراین به درستی این موضوع دغدغه همه مسوولان است که در نهایت باید با یک برنامه درست و مدون سعی در برطرف کردن مشکل بیکاری شود.
در این راستا باید تولید افزایش پیدا کند. تولید هم با سرمایه‌گذاری انجام می‌شود. در مرحله اول باید سرمایه‌گذاری داخلی افزایش یابد و به سرعت باید برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی تلاش شود زیرا آمارها نشان می‌دهد فقط با سرمایه‌گذاری داخلی نمی‌توان یک میلیون شغل در سال ایجاد کرد. البته جذب سرمایه‌گذاری خارجی بعد از برجام کمی راحت‌تر است و دولت باید از این فرصت استفاده کند.
باید کمیته‌ای برای جذب سرمایه تشکیل شود و سرمایه‌ها را به سمت سرمایه‌گذاری‌هایی که اشتغالزایی بالا و قابلیت صادرات دارند، سوق بدهد. زیرا در حال حاضر بازار داخلی در سکوت نسبی به سر می‌برد که در اقتصاد این موضوع مشکل ساز است.

برداشتن دیوارهای تعرفه‌ای
کاوه زرگران، رییس کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق بازرگانی تهران گفت: افزایش سطح اشتغال عمدتا با رونق تولیدی امکان‌پذیر است. هر حوزه اقتصادی راه حل مربوط به خود را دارد. در حال حاضر باید تلاش برای سرمایه‌گذاری خارجی باشد زیرا یکی از مشکلات واحدها برای افزایش تولید و برای دست یافتن به بازارهای جهانی متعادل شدن با کشورهای دیگر است.
مثلا در بخش کشاورزی قیمت ماده خام این بخش از سایر کشورها به میزان قابل توجهی بالاتر است. بنابراین قیمت تمام شده محصولات ما بیشتر از همان کالای تولیدی کشورهای همسایه است که کالاهای تولیدی ما قدرت و مزیت رقابتی خود را در بازار جهانی از دست می‌دهد.
در مرحله اول باید دیوارهای تعرفه‌ای کشور برداشته شود تا به تبع آن دسترسی ما به بازارهای صادراتی افزایش پیدا کند. این باعث خواهد شد تا فضای تجاری معقولی در کشور حاکم شود و سرمایه‌گذار خارجی تمایل به سرمایه‌گذاری در کشور را پیدا کند.
قوانینی در کشور وجود دارد که عمدتا باعث می‌شود تا رونق از بخش تولید دور شود. یکی از آنها افزایش دستمزد سالانه است. اما دولت اجازه متعادل کردن قیمت‌ها را به واحدهای تولیدی نمی‌دهد. در نتیجه واحدهای تولیدی نمی‌توانند هزینه‌ای برای ارتقای کارشان بپردازند. در این میان افزایش اشتغال صورت نمی‌گیرد. البته دولت باید مشکلات را در نقاطی تحت فشار قرار دهد که به تولید ضربه نزند تا به آرامی مشکلات از سر راه اقتصاد و تولید برداشته و اقتصاد به شکوفایی برسد.

ایجاد اشتغال توسط بخش خصوصی
جواد لطفی عاشق آبادی، مدیر کارخانه اراک گروه صنایع غذایی نامی نو اظهار داشت: کاری که دولت برای حل اشتغال باید انجام دهد این است که خود را از متولی بودن اشتغال خارج کند. دولت همه کاره و بزرگ باید خود را کوچک و نظارت‌کننده بداند. دولت باید از بخش خصوصی حمایت کند تا این بخش اشتغال را ایجاد کنند.
اگر امنیت در حوزه کسب‌و‌کار توسط دولت تامین شود بازار خود وضعیت را تشخیص می‌دهد و به سمت بهتر شدن وضعیت حرکت می‌کند. پتانسیل‌های موجود در بازار یعنی حجم نقدینگی گسترده که همه نگران آن هستند اگر به حرکت بیفتد ممکن است اقتصاد را دچار مشکل کند. بنابراین دولت باید از تولید حمایت کند تا اشتغال توسط بخش خصوصی به وجود ‌آید و این نقدینگی‌ها به سمت تولید روانه شود.

اهمیت در سیاست‌های دولت
مهدی معصومی اصفهانی، نایب رییس کمیسیون کشاورزی اتاق تهران و مدیرعامل شرکت تلاونگ خاطرنشان ساخت: کشورهای در حال توسعه که خیلی کشورهای صنعتی نیستند باید به سمت محصولات دستی مثل پوشاک و گیاهان دارویی بروند. کشورهایی مثل چین، ترکیه، ویتنام و ایران عمده کارشان ایجاد اشتغال است که در این بخش‌ها نهفته است. این صنعت به‌عنوان یکی از صنایع پایدار خواهد بود که باید به آن توجه شود زیرا ارزش افزوده بالایی دارد و امکان صادرات آنها بسیار بالاست. سیاست‌های دولت برای تولید و ایجاد اشتغال بسیار مهم است.
در حال حاضر اعلام شده، شرکت‌های تولیدی پوشاک که در ایران سرمایه‌گذاری و تولید کنند حداقل ۵ سال از مالیات معاف هستند. این تمهیدات بسیار خوبی است که وجود دارد فقط باید تلاش برای جذب سرمایه صورت گیرد.
البته با مشکل اشتغال رکود هم یکی از دغدغه‌های اقتصادی کشور است. نقدینگی درستی در گردش نیست و مصرف بسیار کم شده است. اگر مصرف به حد معقول برسد حتما چرخ صنایع به حرکت درمی آید.

اصلاح قانون کار
بهادر احرامیان، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و عضو هیات مدیره انجمن فولاد گفت: در خصوص اشتغال و بیکاری، نقش دولت باید بازتعریف شود. اگر دولت بخواهد به‌عنوان یک کارفرما ظاهر شود هیچ وقت در ایران مشکل بیکاری حل نخواهد شد.
اگر دولت در نظر دارد به افزایش اشتغال کمک کند باید اول به وظایف حاکمیتی خود برگرد و سعی در انجام بهتر آنها داشته باشد. یکی از شرایطی که مغفول مانده و به نظر می‌رسد که وقت انجام آن است اصلاح قانون کار است. زیرا قانون ایده‌آلی نیست. اگر باید در ایران سالانه یک میلیون شغل جدید ایجاد شود باید حتما هر چه سریع‌تر قانون کار اصلاح شود.
باید به این موضوع توجه شود که رشد اقتصادی شغل ایجاد می‌کند. کاری که دولت باید انجام دهد این است که با اصلاح قانون بنگاه‌ها را راغب به جذب نیروی کار کند. باید نوع قراردادها و قانون کار کمی تلطیف‌تر شود. زیرا بنگاه‌ها و نیروی کار راحت‌تر و بهتر با هم کار می‌کنند که نتیجه خوبی به دست می‌آید.

وحدت رویه
فرهاد فزونی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران افزود: نخستین موضوعی که باید در دولت وجود داشته باشد یک وحدت رویه است. زیرا سرمایه‌گذار به دولت نگاه می‌کند و با برنامه‌های دولت تصمیم به سرمایه‌گذاری می‌گیرد. اگر قوانین و احساس امنیت برای سرمایه‌گذار به وجود نیاید سرمایه‌گذار از بازار ایران فرار می‌کند.
البته هر سه قوه باید از یک سیاست یکسان و همگون برخوردار باشند. زیرا سرمایه‌گذار به حرف‌های هر سه قوه و مسوولان دیگر کشور توجه می‌کند. ریسکی که در جامعه توسط گفتارهای مختلف به وجود می‌آید در سرمایه‌گذار اثر می‌گذارد.
بنابراین یک انسجام سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی باید در کشور وجود داشته باشد تا یک سرمایه‌گذار داخلی و به تبع آن یک سرمایه‌گذار خارجی در کشور سرمایه‌گذاری انجام دهد. یکی از بزرگ‌ترین مسوولیت‌های دولت وظیفه هماهنگی با قوای دیگر است به‌گونه‌ای که عدم هماهنگی نباید به ضرر تولید باشد.
بنابراین باید کارها به‌گونه‌ای هماهنگ شود که سرمایه‌گذار راغب به سرمایه‌گذاری باشد تا اشتغال به وجود ‌آید و میزان بیکاری کنترل شود. در واقع کشور به یک انسجام کامل در اقتصاد نیاز دارد.
در سال گذشته ۳۰/۱۱ میلیارد دلار مجوز برای سرمایه‌گذاری خارجی داده شد که با وجود به دست آوردن سود خوب اما یک و نیم میلیارد آن تحقق پیدا کرد. دولت باید جواب این چرا را پیدا کند و مشکلات را از سر راه بردارد.

توجه به اشتغال پایدار
شاهرخ ظهیری، مشاور کشاورزی و صنایع غذایی رییس اتاق تهران اظهار داشت: به طور کلی تا وقتی که تولید به درجه واقعی خود نرسد، مشکل اشتغال حل نمی‌شود. زیرا تولید بنیانگذار و موسس اشتغال است. به طور مثال در بخش کشاورزی اگر توسعه ایجاد شود، قطعا این بخش نیاز به نیروی انسانی دارد که اشتغال ایجاد می‌کند، بنابراین اشتغال پایدار فقط در تولید معنی پیدا می‌کند.
دولت باید مشکلات صنعت را از سر راه صنعتگران بردارد تا با تولید مشکل اشتغال را حل کند. گروه صنایع غذایی که در سلامت و امنیت غذایی مردم نقش دارد، می‌تواند اشتغال زیادی ایجاد کند الان واحدها به دلیل عدم منابع مالی نمی‌توانند صد در صد کار کنند بنابراین از نیروی کار خود کم می‌کنند. بنابراین امسال هم که سال تولید است دولت باید همه تلاش خود را برای برداشتن مشکلات تولید بگذارد.

*مینا هرمزی



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *