اهمیت فاکتور اقتصاد

برای دهه‌ها، چین تنها متحدی بوده که به‌صورت راسخ میان کره شمالی و تهاجمات نظامی از بقیه جهان به‌ویژه ایالات متحده به این کشور قرار گرفته است. با توجه به موقعیت ژئوپلتیکی شکننده جنوب شرقی آسیا و ترس از انجام ششمین آزمایش هسته‏ای توسط کره شمالی، روابط چین با کره شمالی ممکن است خطرناک به نظر برسد. مگر اینکه تاریخ طولانی، روابط اقتصادی عمیق، پیامدهای مرزی و دیپلماتیک هجوم بالقوه پناهندگان را دلیلی برای حمایت شدید چین از کره شمالی بدانیم.
اخیرا، چین برای بار دیگر تلاش کرد تا نقش میانجی (ایجادکننده صلح) را بین ایالات متحده و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی بازی کند و دو طرف را به خودداری از درگیری نظامی فرابخواند. درحالی‏که درخواست بعدی واشنگتن برای مهار و ممانعت از برنامه هسته‏ای این کشور است که مدت‏ها پیش (زمان زیادی است که) توسط سازمان ملل غیرقانونی اعلام شد. بنابر گزارش رویترز، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین به خبرگزاران در پکن گفت: «نیروی نظامی نمی‏تواند این موضوع (بحران) را حل کند.» «در میان چالش‏ها فرصت وجود دارد. در میان تنش‏ها نیز ما یک نوع فرصت برای بازگشت به مذاکرات پیدا خواهیم کرد.»

بازگشت به تاریخ
یک دلیل اصلی برای فراخواندن به راه‏حل صلح‏آمیز، برگشتن به حدود یک هزاره پیش به عصر سلسله چین است. سلسله مینگ، شبه جزیره کره را به‌عنوان یک کشور خراج‏گذار در نظر گرفته بود و بر سر آن، با ژاپن مبارزه می‏کرد. بعدها کره شمالی در میان ملت‏های جنوب شرقی آسیا، که در پی جنگ جهانی دوم به ایالات متحده وفادار ماندند، تنها مانده و بعد از جنگ کره نیز به‌عنوان بخشی از شبه جزیره کره باقی ماند.
آرتور دونگ، استاد رشته کسب‌و‌کار در دانشکده مک دونا جورج تاون، چندی قبل در مصاحبه با نیوزویک گفت: «چین از منظر (و یا نگاه) ژئوپلتیکی و همچنین ژئواستراتژیکی به کره شمالی به‌عنوان منطقه حائل از تجاوز بالقوه (پیش رو) نگاه می‌کند، به یک معنا (به عبارت دیگر)، اطراف چین به‏وسیله قدرت‏هایی احاطه شده است که همه آن‏ها متحد ایالات متحده هستند.» این حصار حلقه‏ای که در دوران پس از جنگ جهانی دوم با متحدان ایالات متحده ایجاد شده است، با کره جنوبی آغاز شده و سپس با ژاپن و بعد تایوان و قطعا جاهایی مثل اوکیناوا و فیلیپین مرتب‌سازی شده (گلچین) است.
«چین این را یک تهدید نظامی بالقوه برای خود می‏بیند، در نتیجه نیاز به ادامه حمایت از متحدانش (کره شمالی) دارد و این مهم نیست که چقدر متحدان ایالات متحده با کره شمالی ناسازگار هستند.» دونگ گفته است: این برای چین از اهمیت زیادی برخوردار است که زمین (بازی) را به ایالات متحده واگذار نکند، حتی اگر این به معنای دفاع از یک رژیم معروف به سرکوب مردمش (یعنی همان کره شمالی) است. او گفت: «چین می‏خواهد موقعیت خودش را به‌عنوان یک نوع حکومت برتر (هژمون) در شرق آسیا پس بگیرد و به منظور ایجاد آن، مجبور به ایستادن با هر متحد منطقه‏ای خود است.»

اهمیت عامل اقتصاد
عامل اقتصاد در روابط چین و کره شمالی (روابط اقتصادی این دو کشور) دلیل مهمی است که بدانیم چرا دونالد ترامپ و دیگران خواهان مداخله بیشتر چین (در این موضوع) هستند. چینی‏ها در عین خدمت به متحد نظامی و دیپلماتیک خود، همچنان از بزرگ‌ترین لنگرگاه اقتصادی کره شمالی دور هستند. اخیرا در سال ۲۰۱۵، بنابر پروژه MIT، چینی‏ها ۸۳ درصد یا ۲.۸۳ میلیارد دلار را به صادرات به کره شمالی اختصاص دادند. نزدیک‏ترین شریک تجاری بعدی، هند با ۹۷.۸ میلیون دلار یا ۳.۵ درصد بود.
چین تاکنون تلاش کرده تا شاهرگ اقتصادی کره شمالی را بفهمد و آن را به رژیم و مردمش نشان دهد. بزرگ‌ترین صادرات کره شمالی تا حدود زیادی زغال سنگ است که تقریبا یک میلیارد دلار از تولیداتش برآورد شده است، اما با این حال چین محموله زغال سنگ پیونگ‏یانگ را در ۲۶ فوریه تحریم کرده و در اوایل همین ماه چین حدود دو میلیون تن زغال سنگ را از بندرهای خود به کره‌شمالی برگردانده بود.

افزایش سطح روابط اقتصادی
چین و کره شمالی
با این حال، تجارت چین با کره شمالی در ربع (سه ماه) اول ۲۰۱۷ افزایش یافته است. به طور کلی، طبق اطلاعات منتشر شده نیویورک تایمز، تجارت این دو از ۳۷.۴ درصد افزایش سال به سال، با افزایش ۲۷۰ درصدی در خصوص آهن کره شمالی در ژانویه و فوریه همراه بوده است.
به نظر می‏رسد که دولت جدید (ترامپ) ممکن است ارتباطات اقتصادی قوی بین چین و کره شمالی را در برای حل بحران کره شمالی در نظر بگیرد. ترامپ که امنیت ملی را در اولویت خود قرار داده هنگام ملاقات با شی جی پینگ، رییس‌جمهور چین در اوایل این ماه، تلاش کرد تا به‏وسیله پیشنهاد قرارداد تجاری بهتر بین دو ابرقدرت حکومت شی را جلب کند، با این شرط که چین بتواند نسبت به پیونگ یانگ به طور جدی عمل کند.
مردم کره شمالی، به‌ویژه بسیاری از آن‏ها که به احتمال زیاد خواهان رهایی از دولت سرکوبگر کیم و حتی از پدر و پدربزرگش بودند، نقش مهمی در دفاع از چین بازی کردند. جمعیت ۲۵ میلیون نفری کره شمالی و هر تهاجم بزرگ نظامی‏ که منجر به تغییر رژیم این کشور شود، می‏تواند برای مرزهای دو کشور (چین و کره جنوبی) به مثابه سیلی باشد.
دونگ گفت: «اگر سیل پناهندگان را به وجود آورید (و یا زمینه‏ساز آن شوید)، شما میلیون‏ها نفر از مردم را به سوی مرزها روانه می‌کنید. در این صورت شما کنترل مرزها را از دست می‏دهید.» شما قطعا نمی‏توانید آن‏ها را به باد گلوله بگیرید. بنابراین شما باید برای این نتیجه ناخواسته آماده شوید و برای فرار از این فاجعه بزرگ انسانی باید از جنگ دور شد.
دیلی هرالد

*ترجمه بهروز ایاز



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *