توسعه در تعادل با محیط زیست

دوازدهمین-دوره-جایزه-ملی-محیط-زیست

امروزه جهان بیش از ظرفیت زیستی خود در معرض آسیب‌های جدی قرار دارد و با چالش‌های متعددی روبه‌رو است. مسائلی مثل گرمای زمین، تغییر اقلیم، انقراض گونه‌های مختلف جانوری، آلودگی هوا و آب و خاك، زوال جنگل‌ها و مراتع، خشكی تالاب‌ها و دریاچه‌ها، توفان، گرد و غبار همه و همه تهدیداتی است كه برای ساكنان زمین وجود دارد و یقینا مقابله با چنین مسائلی فرازمانی و فرامكانی است و همه دولت‌ها و ملت‌ها باید نسبت به سرنوشت زمین و بشریت حساس باشند و برای حل این چالش‌ها برنامه‌ریزی كنند.
در حال حاضر متاسفانه كشوری كه بیش از همه در ایجاد و توسعه گازهای گلخانه‌ای نقش داشته، در اقدامی برتری‌جویانه و بی‌حساب نسبت به این توافق به نوعی ابراز تردید كرده و اعلام نموده كه ترجیح من بیش از این كه مردم جهان باشند مردم آمریكا هستند و گویا فراموش كرده كه گازهای گلخانه‌ای تولید شده در آمریكا زندگی همه بشریت را تهدید كرده و این اتفاق اگر یك متهم اصلی داشته باشد این متهم آمریكاست كه باید به وظایف انسانی و قانونی خود طبق توافق‌نامه پاریس عمل كند.
بازگشت تعادل به زیست بوم جهان مستلزم كار و تلاش جدی همه كشورها و بخش‌های مختلف اعضای جامعه جهانی است. در نتیجه جامعه جهانی نمی‌تواند ناعدالتی نسبت به محیط زیست را ببیند و نسبت به زندگی پرمخاطره انسان‌ها بی‌تفاوت باشد. حفظ محیط زیست در قرن بیست و یكم قطعا‌ اصلی‌ترین مساله‌ای است كه جامعه جهانی با آن روبه‌رو است. محیط‌زیست یك موضوع تزیینی نیست بلكه مساله‌ای است واقعی و عام كه نمی‌توان به سادگی از كنار آن عبور كرد. از سوی دیگر از بعد داخلی، موضوع محیط‌زیست مساله دیروز، امروز و‌ فردای ایران است. هر فرد علاقه‌مند به ایران باید به‌صورت جدی به مسائل زیست محیطی بپردازد.
در سال‌های اخیر مشكلات زیست محیطی جدی مانند ریزگردها، خشك شدن دریاچه ارومیه، هورالعظیم و سایر تالاب‌ها، آلودگی هوای كلان شهرها و شیوع بیماری‌های صعب‌العلاج در كشور ایجاد شده كه ریشه همه آنها تحت تاثیر مسائل زیست‌محیطی است.
خوشبختانه با همت شخصیت‌ها، افراد مختلف، تشكل‌های مردم نهاد، مردم كشور نسبت به مسائل زیست محیطی حساسیت بالایی نشان دادند و در ایام انتخابات اخیر كه تصور نمی‌شد موضوع محیط زیست به یكی از اصلی‌ترین دغدغه‌های مردم تبدیل شود شاهد آن بودیم كه مردم بیش از آنكه به شعارها و وعده‌های اقتصادی در انتخابات توجه كنند، نگران آینده كشور بودند و آینده محیط زیست ایران یكی از دغدغه‌های اصلی آنها بود.
معتقدم محیط‌زیست باید به اصلی‌ترین و ملی‌ترین مساله كشور تبدیل شود. نخستین مصوبه دولت تدبیر و امید در خصوص دریاچه ارومیه صادر شد و با وجود آنكه بسیاری در آن زمان می‌گفتند كه پرداختن به دریاچه ارومیه بی‌فایده و هدر دادن منابع است اما دولت با آگاهی از آنكه خشك شدن دریاچه ارومیه می‌تواند زندگی مردم در شمال غرب كشور را مختل كند، با جدیت به این موضوع پرداخت و خوشبختانه امروز با برنامه‌های خوبی كه در ستاد احیای دریاچه ارومیه تدوین شد و با اقدامات موثری كه صورت گرفت، امروز تا حد زیادی خطر برطرف شده و امیدوارم با برنامه‌ریزی‌های آینده، دریاچه ارومیه به كانون مهم توسعه و سرزندگی و امیدواری تبدیل شود.
از یاد نبریم که توجه به حفظ محیط‌زیست در آیین و فرهنگ ما بیش از آنكه یك ضرورت باشد، یك باور و اعتقاد است و زمین به‌عنوان نماد مادیت و آسمان به‌عنوان نماد معنویت باید همواره از تعادل برخوردار باشند. امروز بیش از هر زمان نیاز داریم از پشتوانه‌های دینی، فرهنگی و هنری استفاده كنیم تا بتوانیم آب، خاك و هوا را حفظ كنیم.
تصرف بی‌رویه بشر در طبیعت بیش از همه محصول سقوط اخلاقی و اعتقادی است. البته در ایران برخی ابرچالش‌ها وجود دارد كه اگر به‌صورت جدی به آنها نپردازیم، می‌توانند كشور را به‌شدت تحت تاثیر قرار دهند.
باید بتوانیم میان توسعه تكنولوژی، توسعه صنعت و ضرورت‌های زیست محیطی توازن برقرار كنیم. باید نقطه مطلوب كه بتوان به طور همزمان توسعه و مسائل زیست‌محیطی را دنبال كرد شناسایی كنیم و به آن بپردازیم.
از سوی دیگر یكی از جهت‌گیری‌های آینده كشور بهینه‌سازی انرژی است. بهینه‌سازی انرژی هم تعهد ملی و بین‌المللی ماست و هم یك تعهد عقلانی در كشور است. عادلانه و منصفانه نیست كه این میزان از منابع كشور هدر رود و محیط‌زیست را نیز نابود كند. موضوع بهینه‌سازی انرژی در دولت دوازدهم یكی از اولویت‌های اصلی خواهد بود.
در همین حال معتقدم حفاظت از محیط‌زیست با حضور همه آحاد ملت امكانپذیر خواهد بود. نهادهای مدنی فعال در حوزه محیط‌زیست نقش مهم و كارسازی دارند و دولت حتما از این شبكه‌های ایجاد شده استقبال می‌كند. هر پیشرفت در حوزه محیط زیست زمانی موثر است كه همه گروه‌ها نظیر علما، تشكل‌ها، مراجع، هنرمندان و همه آحاد مردم حضور داشته باشند.
همچنین دولت باید در برخی تهدیدات زیست محیطی پناهگاه جدی مردم باشد. در مساله ریزگردها، گرد و غبار و آلودگی هوای كلان شهرها دولت باید پناهگاه مردم باشد و در عین حال مردم نیز باید تكیه گاه مهم دولت و حكومت باشند. در نهایت اینکه باید به یك تفاهم ملی برسیم كه مسائل بزرگ و جدی كشور زمانی قابل حل هستند كه مردم و دولت در یك جهت قرار گیرند. امكان ندارد دولت به تنهایی بتواند مسائل و مشكلات را برطرف كند.
*سخنرانی در دوازدهمین دوره جایزه ملی محیط زیست

 



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *